Lifestyle Portal
  •   १ जेष्ठ २०७८, शनिबार

अद्भूत बंगालको खाडीमा नबसेको मायाः भाग १

३० आश्विन २०७६, बिहीबार १६:०९

काम बिशेष अनि घुम्ने चाखले गर्दा यस वर्षको दशैं मैले बंगलादेशमा बिताँए । १० दिने मेरो बसाई शुरुवाती केहि दिन ढाकामा बित्यो भनें त्यसपछि म तटिय क्षेत्र ‘कक्सेस बजार’ र ‘टेक्नाफ खोला’को किनार हुँदै म्यानमार र बंगलादेशको सिमा छिचोल्दै बगांलको खाडी छिचोलेर सेन्ट मार्टिन टापु सम्म पुगे ।

बंगलादेशमा काना अकंल, भाई र बहिनी बस्दछन्, काना अर्थात कान्छी सानिमा मैले बालापन मै सर्टकटमा राखेको नाम । मैले भन्दा पनि मेरो दादा हिरामणी ले काना भनी सम्वोधन पहिलोपल्ट गरेको होला त्यपछि मैले हिरादादाको शव्द पछ्याएँ । म अहिले पनि दादाको धेरै कुराहरु पछ्याँउछु, काना मेरो जिवनको सर्वाधिक नजिक मान्छे, म वहाँसंगै हुर्किएँ । काना आईए मा अध्यनरत हुँदा म कक्षा ४ मा अध्यन गर्दथें, उतिवेला हामी बिराटनगरमा बस्दथ्यौं । मैले कानाका अंग्रेजी पुस्तकका सबै कथाहरु पढेर भ्याएको थिँए, आजपनि याद छन् केहि कथाहरु अनि केहि नेपाली उपन्यास पनि पढें । उतिबेला मैले बसाँई उपन्यास पनि पढेँ, सानै भएकाले अक्षरस मात्र पढेँ धेरै कुराहरु बुझिन् । कानाको किताबले मलाई कथासँगको रस बसायो, म त्यहि कथाहरुको खोज गर्दै यसपटक कानालाई भेट्न ढाका पुगिदिए ।

suyog dhakal
लेखकः सुयोग ढकाल

अहिले मेरो काना सपरिवार ढाकामा बस्नुहुन्छ, म यसकारणले पनि त्यहाँ गएँ । एयरपोर्टमा सपरिवार सबैजना मलाई लिन आउनुभएको थियो, मलाई धेरै खुशी लाग्यो । कानासंग म केहि दिन बसें अनि मेरो ट्रेकिङ ब्यागमा केहि थान कपडा र केहि हजार टाका बोकेर म र सौगात समुन्द्रको खोजिमा ढाकाबाट निस्क्यौं । बंगलादेश भिसा आवेदन प्रक्रियामा जाँदा भेटेको भाई सौगात मेरो यात्रामा हर बखत मसँगै थियो ।

समुन्द्रले सबै कुरा बगाउँछ अनि सबै कुरा तान्दछ, शायद मलाई नेपालबाटै समुन्द्रले तानिरहेको थियो । मैले समुन्द्रमा केहि जोर भावना र कथाहरु बगाँए, केहि थान कथाहरु टिपें, ढुङ्गाहरु भेला पारें अनि फर्किएँ । हुन त यसअघि मैले मेरा अन्य बैदेशिक भ्रमणमा स्क्यान्डेनेभियन सागर, प्यासिफिकका अन्य कुना कन्दराहरु र गल्फ अफ थाइल्याण्ड छुने मौका पाएको छ तर बंगालको खाडी भन्ने बित्तिकै मलाई मेरो गाँउको छानो ठटाउने गरि बज्ने पानी र मनसुनको कारण त्यहिँ ठाँउ हो जस्तो लाग्दछ । म ति सकल बर्षाका पानीहरुको मुख्य बादल पठाउने केन्द्रबिन्दु पुगेर आँए, म नेपाल भिजाउने बादल हुँदै आँए ।

मैले बंगलादेश जाने भिसा भरेर फर्केपछि बंगलादेशकी राजदुत बिन्तो शाम्स मोस्फीको ईमेल आयो, वहाँसँगको मेरा केहि कार्यक्रमहरुमा भएका साक्षातकारहरुले मेरो परिचय र कामलाई सहज बनाइदियो । वहाँले मलाई भिसा लिन आँउदा जसरी पनि भेट भन्नुभयो, म जानु केवल दुई दिन अघि मात्र पासपोर्ट लिन पुगें । त्यहाँ राजदुत र काउन्सलर हेड अफ चान्सलरसंग मैले भेटें । वहाँहरुले मलाई घुम्न पर्ने ठाँउहरुको सूची दिनुभयो र म नेपालमा एमबीबीयस र ईन्जिनियरिङ अध्ययन अनलाईन तयारीको ब्यवसाय गर्ने भएकाले केहि विश्वविधालयका लिंकहरु पनि दिनुभयो । केहि विश्वविधालयमा म पुगें, हाम्रो धेरै नेपाली बिधार्थीहरु त्यहाँ अध्ययन गर्ने रहेछन् ।

बंगलादेश मलाई विदेश जस्तै लागेन, ढाका झर्दा भनें मलाई धेरै भोक लागेको थियो । हिमालयन एयरलाइन्सको टिकट लिएको हुँ, एयरपोर्ट टाइममा त्यहाँ पुगेर जाँच गरि जहाज चढेर ढाका ओर्लेर बिमानस्थल बाहिर निस्केर घर पुग्दा सम्म लगभग ६ घण्टा भइसकेको थियो तर जहाजमा केवल एउटा ‘हावा बढी माल कम’ भएको सानो प्याकेटमा पिनट र आधा ग्लास जुस मात्र बाँढियों । मैले मेरो देशको नाइट बस र बाटामा रोक्दा टन्न खान पाउने होटलका भात संझना गरें, पछि बगंलादेशमा पनि म ढाकाबाट कक्सेस बजार जाँदा दिवाबस र आँउदा रात्रिबसको चढाईले मैले यो तिर्सना मेटें अनि जहाजको भोक सम्झेर टन्न भात पनि खाँए बाटैमा पर्ने एउटा हाइवे होटलमा ।

बंगलादेशका मान्छे दुरुस्तै हामी जस्तै रहेछन्, अनुहार उस्तै लाग्ने । मैले अनुहारकै कारणले बिदेशीको पहिचान पाउन परेन्, बंगाली बोल्न भने मैले जानिन । कोशिष पनि गरिन ।

ढाका त हामी सपरिवार सहज रुपमा घुम्यौं तर कक्सेस बजार अनि आइल्याण्डको भ्रमण अत्यन्त जोखिमपूर्ण थियो । एकहिसाबले भन्ने हो भने म निकै जोखिम मोलेर घुम्न निस्किएँ, मानौं म जीवनका केहि हिसाबकिताबलाई ‘धमिलो समुन्द्रको पानी’मा पखाल्न निस्केको हुँ । कक्सेस बजारमा होटल खोजियो, हामी निकै राती पुगेका थियौं । मलाई समुन्द्र किनारको होटलमा बस्न मन थियो । सौगातले कहिलेपनि मेरा कुराहरु काटेन र दाजुभाई केहि होटल खोजेर अन्तमा एउटा होटलमा सुस्तायौं । होटल समुन्द्र किनारमा त थियो तर झ्यालबाट भनें समुन्द्रको नामोनिशान देखिन्थेन । रात छिप्पिन थालेकोले हामीले चित्त बुझायौं तर धेरै अबेरसम्म छेवैको समुन्द्र किनारमा बस्यौं । त्यहिँको रेसटुरेन्टमा ताजा ताजा माछा ग्रील गरेर, अक्टोपस अनि गंगटा मगाएर चाख्यौं, चाख्नु र खानुमा फरक हुन्छ, केहि कुरा त चखाई मात्र भयो अनि पराठा मगाएर खायौं । होटलका साहु अराफतले हामीलाई हरेक कुरामा सहयोग गरे, खाने ठाँउसम्म उनैले ल्याए, उनी सहयोगी थिए ।

त्यो रात सुतेपछि बिहानै समुन्द्र हेरेर हामी ८२ किमी पर टेक्नाफ खोलाको किनारमा जाने योजनामा थियौं तर पानी परिदियो । हामी नुनका ढिक्काजस्तो पानीमा नपग्लीएरै टेक्नाफसम्म टेम्पुमा पुग्यौं, बाटामा रोहिगिंयाहरुको क्याम्प थियो । यो बाटो विश्वकै सर्वाधिक लामो समुन्द्री किनारा हो, हरेक कुराहरु मैले मेरो गो प्रो क्यामरामा रेकर्ड गरें ।

यो क्यामरा मलाई मेरो निकटतम दाजु सन्तोषले किनिदिनुभएको हो, हुन त म आफै पनि किन्न सक्दथें तर दाजूले उपहार स्वरुप मलाई भाई तिमीले रहर गरेको कुरा म किनिदिन्छु भनेर किनिदिनुभयो । मेरो भ्लगमा म दाइलाई धन्यवाद दिनेछु । अहिलेपनि दाजू सन्तोषलाई धेरै धेरै धन्यवाद !

टेक्नाफमा जाँदासम्म पानी परिरह्यो, म पुरै भिजिसकेको थिँए किनभनें म टेयाम्पुमा चालकको छेउमा थिएँ । टेक्नाफमा मार्टिन आइल्याण्ड जान ठूला जहाज थिएनन किनभनें अहिले त्यहाँ मध्यवर्षाको समय छ । हामी जोखिम मोलेरै सानो माछा मार्ने बोटमा बस्यौं, ४ घण्टालामो यात्राभरि पानी पर्यो, धन्न टेक्नाफमा किनेको प्लास्टीकको झोलाले मेरो र सौगातको ब्यागलाई जोगायो । हामी सबैजना पुरै भिज्यौं, जहाजमा धेरै सामानहरु थिए । घरिघरि पानीको वहावले त्यो जहाज वहावसँगै अली वेसी नै ढल्क्न्थ्यिो अनि झसङ्ग बनाइदिन्थ्यो । स्थानीय बंगालीहरु पनि डराइरहेका थिए । हुन त म पौडी खेल्न राम्रै जान्दछु तर समुन्द्रको जुन भागमा म चढेको जहाज थियो त्यहाँबाट आँखाले भ्याउञ्जेल कहिँकतै जमिनको नामोनिशान थिएन । जहाज पल्टेको भए भगवानको मुर्ति पानीमा भसाएको या सेलाएको झैं हामी सबै सेलउथ्यौं होला… तर त्यसो भएन ।

जहाजमा एकजना राम्री तर बुर्का लगाएकी केटि थिइन, कलेजका केहि केटाकेटीहरु पनि हामी झैं जोखिम मालेर मार्टिन टापु जाँदै थिए । उनीहरुसँग चिनजान भयो, रमाइला मान्छे रहेछन् अनि अंग्रेजी पनि राम्रो बोल्ने । उनीहरु गीत गाउँथे, फोटो खिच्दथे अनि म घरि घरि ताली बजाइदिन्थें । ति राम्री केटि आफ्नी ब्वाइफ्रेण्डसँग र साथीहरुसँग घुम्न निस्केकी रहिछिन्, उनीहरु टाइटनिक पोजमा फोटो खिच्न चाहन्थे जहाजको छेउमा बसेर । जहाज धेरै सानो र सकसपूर्ण थियो, मैले टाइटनिक पोज र अझ फोटो रोमान्टीक बनाउन केहि अन्य पोजहरु ईशाराले बताएँ, उनी हाँस्दथिन । उसित पनि मेरो चिनजान अप्रत्यक्ष रुपमा परैबाट अरु साथीहरुले गराए, मैले हेल्लो भने, शायद उनी हाई भनेर हाँसिन जस्तो लाग्यो किनकी उन्को बुर्काबाट देखिएका एकजोडी आँखा अत्यन्त हँसिलो देखिन्थे ।

उन्को केटासाथीले उति अन्य साथी झैं मलाई कुराहरु सोधन, नत्र अरु साथीहरु केहिबेरमै मेरा हितेषी झैं भए । सौगात चाँही एउटा बुढो मान्छेको छाताभित्र बसेको थियो, पछिसम्म त्यसले त्यो बुढो मान्छेको तारिफ गरिरह्यो र धेरैवटा फोटो पनि त्यस मान्छेको खिच्यो ।

ति महिलाका केटासाथी शायद म ईशाराले भएपनि तिनका साथी र मुख्यतया केटिसाथीसँग बोलेको मनपराएन होला, पछि चाँही म अलिक बोलें की जस्तो लाग्यो । मेरो मनसाय तिनलाई सहयोग गर्नु थियो, अहिलेपनि जहाजका धेरै साथीहरुले मलाई फेसबुकमा एड गरे तर ति केटाले मलाई एड गरेनन् । भोलीपल्ट बिहान मैले समुन्द्र किनारमा तिनलाई देखेर मुस्कुराँए तर तिनीले केहि प्रत्यूत्तर दिएनन । तर त्यो एकजोडी आँखा त्यतिखेर पनि हँसिलै थियो । मसँग नबोल्ने केटो चैं भाग्यमानी रछ, त्यत्ति राम्रि प्रेमीका, र उनको बुर्काबाट देखिएका दुई आँखाले मात्रै पनि धेरै भाव, भाका र कथाहरु अभिव्यक्त गर्दथे । साँच्चै उनी अत्याधिक राम्री र शालिन थिइन, म यहाँ तिनलाई अन्य कुनै हिसाबले भन्दा पनि एउटी सुन्दर र शालिन नारीका रुपमा सम्झन चाहन्छु । उन्का आँखाहरु बुर्काभित्र थिए तर चाहनाहरु र आकांक्षाहरु बुर्का बाहिर छिचोलिन थालेका थिए । मैले यो ‘छोटो अफसाना’लाई ओपन इन्डेड बनाइदिए, अब शायद उनीसंग भेट हुने छैन तर फेरि बंगलादेश गएँ भनें म उनीजस्तै कसैलाई टाइटनिक पोज भनें सिकाउन पछि पर्दिन ।

मैले Go-Pro तेरस्याएर यतायता खिच्ने बहानामा तिनलाई पनि कैद गरेको छु जुन म भ्लगमा राख्ने छैन । पछि म झोला बोकेर हिँड्दा घरिघरि उनीले मलाई छड्के आँखाले हेरिरहेकी थिइन्, कड्के आँखाले भन्दा छड्के आँखाले नै हेरेको जाती भन्ने मलाई लाग्दछ । उन्का पुरुषले बलियो गरी एउटा हातमा झोला र अर्को हातमा उनको हात समाए ।

म जानी जानी उनीहरु गएको बाटो भन्दा भिन्न अर्को रिसोर्ट तर्फ लागें, रिसोर्ट त फरक पर्यो तर समुन्द्र र किनारा एउटै थियो । सेन्ट मार्टिन पुग्दा मेरा गोडाहरु नचल्ने गरि थला परेका थिए, आइल्याण्ड भनेको गज्जब हुने रहेछ त्यहाँ जहाजका ताँती, नरिवलका रुख र समुन्द्रको पोर्ट देखेर म मख्ख परें । प्लाष्टिकको झोलाभित्रको ब्यागहरु बोकेर हामी बल्ल धर्तिमा खुट्टा टेकेका थियौं, केहि बेर त जमिनपनि तैरिरहेको झैं भयो । मेरो हातमा स्टीलको प्लेट छ तसर्थ म धेरै भारी उचाल्न सक्दिन, घरि घरि मैले उचाँले र आवश्यक्ता पर्दा सौगातलाई बोक्न लगाँए । यस वर्षको दशैंको टीकामा ढाकास्थित नेपाली दुतावासमा मेरा भाइबहिनी अप्पु र अपिलसंगै मैले सौगातलाई पनि टिका लगाँइदिएँ, उ मेरो पक्का भाई भइसकेको थियो, यो भ्रमण सकिएपछि ढाकामा ‘उबर’मा सौगात मलाई छाड्न आयो, त्यसबेला त्यो जाँदा मलाई केहि न्यास्रो लाग्यो ।

मार्टिन आइल्याण्ड अद्भूत थियो, बिल्कुललै अद्भूत । म त्यो रात समुन्द्रको लहरहरुसंगै निकै बेर बसें । ति जहाजकी केटी पनि एक छेउमा आफ्नो केटासाथीसँग उभिरहेकी थिइन्, अध्याँरोमा पनि मैले ठम्याए । राती स्थानीय केटाहरुले गीत गाउने कार्यक्रम राखे, मैले समुन्द्र किनारमा नेपाली लोकगीतहरु गाएँ उनीहरु रेकर्ड गरे । उनीहरुको गीत मैले रेकर्ड गरें, मेरा नेपाली भाकाहरु गाएपछि मैले अंग्रेजीमा तिनको उल्था पनि गरें ।

साँझमा त्यहाँ चिनजान भएका साथी अदनानले मलाई र सौगातलाई नरिवलको पानी खान र गाँउ घुम्न लग्यो । ६ किमी स्क्वारको एरियाको त्यस टापु नेपालको गाँउ झैं थियो तर समुन्द्र बिचको गाउँ । राती म एक्लै दुईवटा नरिवल बिचमा झुण्ड्याइएको झुल्ने ओछ्यानमा सुतेर मोबाइल चलाइरहँदा एकहुल मान्छे आए, मलाई ‘याबा’ भन्ने नशालु कुरा किन्ने भनी सोधे ?

मैले यसअघि नै यस म्यानमारको जमिनमा पाइने नशालु कुराका बारेमा हेरेको थिँए, रातो रातो ढिक्का भएको यस कुरालाई बाँसको कप्टेरोमा आगो बालेर धुँवा सेवन गर्ने खालको थियो । ति ब्यक्तिहरु समुन्द्र किनारमा एउटा सानो जहाजबाट आएका थिए, मैले ‘नो’ भने अनी उनीहरु अन्यत्र गए । केहिबेर मनमा चिसो पस्यो पछि ति रोहिगिँयाहरु भएको थाहा पाँए । शरणार्थी भएर बसेपछि मान्छे सिमीत भएर केवल क्याम्पमा मात्र त बस्दैन, केहि न केहि उधम त गर्छ नै तर नशालु कुराहरुको उधम चाँही नगरेको भए हुने झैं लाग्यो । तर फेरि इलिगल काम गर्दा बिदेशीहरुले अर्काको देशमा राम्रो नगद कमाउने भएकाले पनि रोहीगिँयाहरु यस्तो गर्न थालेको हुन सक्दछ । पछि त्यहाँका केहि केटाहरुले त्यो कुरा किने क्यारे, ति मान्छेहरु मैले भेटिन ।

मैले सौगातलाई पनि यो कुरा भनिन, राती केहिबेर घनघोर पानी पर्यो । अबेरसम्म हामी सुतेनौं, समुन्द्रका छालहरु राती बढ्दै गए । दुई दिन अघि ढाकामा पानीजहाज माथि शानका साथ खाएको मिष्टी पानले काटेको गालाका कारणले नूनिलो कुरा खान मलाई गाह्रो भएको थियो, अहिले पनि चुनाले मुखभित्रका केहि खाटाहरु चहर्याँउछन्, घरि घरि । म यहाँनेर नरिवल पानीलाई संझन चाहन्छु, थरिथरिका नरिवल र तिनीभित्रका पानी पिएपछि मैले चम्चाले खोस्रेर भित्रका गुदीहरु पनि खाँए ।

भोलीपल्ट जहाज नफर्किएमा मेरो र्पिर्सपल्टको फ्लाइट छुट्ने पक्का थियो । जहाजको टिकट काट्ने ठाँउमा गएर सोद्धा पनि उनीहरु भोलीमात्रै थाहा हुने बताँउदथे, मलाई तनाव थियो । समुन्द्र किनारमा सुर्य अस्ताँउदा म समुन्द्र किनारमा रोकिरहेको एउटा जहाजमाथि बसेको थिँए । त्यसदिन म ३ पटक आकाशे पानिमा भिजें, समुन्द्र किनारमा भिज्ने र सुक्ने क्रम चलिरहने रहेछ । पछि समुन्द्रको नूनिलो पानीमा डुबुल्की मार्न थालेपछि मैले भिज्ने र सुक्ने गन्ती गर्ने छाडिदिँए ।

त्यहाँ भिजेका कपडा, जुत्ता झोला लगायतमा भएका बालुवाका कणहरु अहिले काठमाडौंमा सफा गर्दै छु, समुन्द्रमा जाँदा बाँउढिएको बुढि औंला म यहाँ हरेक दिन मनतातो नुन पानीले सेकिरहेको छु । आखिर जीवन नुनपानी देखि नुनपानी सम्म त रहेछ ।

…बाँकी अर्को भागमा
सुयोग ढकाल
तस्बिरहरुः लाइभमाण्डू

प्रतिक्रिया दिनुहोस !
Loading comments...
सम्बन्धित खबरहरु

हैदराबाद(एएनआई) – भारतको औषधि नियामक निकायले कोभिड–१९ विरुद्धको रुसी स्पुतनिक भी खोप आपतकालीन प्रयोगका लागि अनुमति दिएसँगै भारतीय बजारमा बिक्री

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले मुलुकको राजनीतिमा जन्डिसका बिरामीले जस्तो जता पनि पहेँलो देख्ने प्रवृत्ति देखा परेको बताएका छन् । शुक्रबार

काठमाडौं। स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले चिकित्सकको सिफारिशविना घरमा अक्सिजन सिलिन्डर नराख्न दिर्नेशन जारी गरेको छ। कोरोना संक्रमितको संख्या बढेसँगै अक्सिजनको

काठमाडाैं‌ । नेपाली कांग्रेसले विषम अवस्थामा नेपाललाई सहयोग गरिदिन मित्रराष्ट्र र अन्तरराष्ट्रिय संघ, संस्थाहरूलाई आग्रह गरेका छन् । शुक्रबार विज्ञप्ति