Lifestyle Portal
  •   ७ असार २०७८, सोमबार

गोली हानेर मारिएका बिश्वचर्चित पाकिस्तानी कवाली गायकको संझना

९ कार्तिक २०७६, शनिबार ०८:२६

सुमेरु पर्वतका मुनीतर्फका भूगोललाई सगोलमा भारतीय उपमहाद्धीप भनेर बुझ्दा फरक नपर्ला, अहिलेको पाकिस्तान जताबाट नेपाली भूमिमा पाणिनीजस्ता विश्व भाषा परिधीमा नै सर्वाधिक अर्थपूर्ण मुख्य ग्रन्थका रुपमा अष्टोध्याय लेख्ने अध्यनकर्ता र पाइथागोरस थियोरीको मुख्य श्रोत लगायत ज्यामितिका अधिकांश थियोरीहरु पनि यिनै पाणिनीले लेखेका हुन जुन सुस्तरि बिदेशीहरुले बुझ्दै र सराहना गर्न थालेका छन, अफ्गानीस्तान जस्लाई महाभारतका सकुनीको राज्य गान्दाहारका रुपमा पौराणीक ब्याख्या गरिएको छ, अहिलेको भारत, बगंलादेश जहाँको मुख्य भाषा नै मैथिली र संस्कृतको समिश्रण हो लगायत पर्दछन् । प्राचिन कालको मुख्य ब्यापार रुट सिल्क रुट थियो जुन चीनबाट ताक्लामकान मरुभूमि हुँदै अफगानीस्तान, मध्यपूर्वि देशहरु अनि पश्चिम छिर्दथ्यो । भारतीय उपमहाद्धिपमा निकट अर्को देश भनेंको ईरान अर्थात पर्सिया थियो, अहिले पनि हाम्रो धेरै शव्दहरु, चलनहरु अनि साहित्यमा ईरानी साहित्य र शव्दावलीहरु ठाँटका साथ बसेका छन् ।

भारतवर्ष कला, सभ्यता, संस्कृति, ज्ञान र बिज्ञानका लागि अति नै अगाडि थियो यद्धपि बिश्व जित्न निस्केका अधिक शक्तिशाली योद्धाहरु सिकन्दर, अशोक लगायतका आक्रमणबाट यस क्षेत्र कम प्रभावित थिएन । नालिन्दा विश्वविधालयका पुस्तकहरु आक्रमण पश्चात जलाँउदा महिनौं लामो आगो बलिरहेको र पुस्तकहरु जलिरहेको कथन पनि छ ।

यस क्षेत्रहरु देश अनुसार फरक परेपनि भाषाको केन्द्र र संस्कारको मुख्यरुपमा धेरै समान छ, अब बिषयमा प्रवेश गर्न चाहेँ । आज म पाकिस्तानका अत्यन्त चर्चित कवाली गायक अम्जद साब्रीलाई यहाँ संझना गर्दछु ।

सुफी या कवाली जेसुकै भएपनि ति गायन र शव्दहरुमा प्रेम, आशक्ति र दर्शन हुन्छ, कृष्णका लागि मिराले देखाएको आशक्ति र एउटा फकिरले अल्लाहप्रति देखाउने आशक्तिमा तात्विक फरक हुन्न । भगवानको स्वरुप फरक भएपनि भारतवर्षमा पुकारा गरिने चलन र संगित शव्द र भावमा एकरुपता पाइन्छ चाहे त्यो बगंलादेशको आजान होस् या पाकिस्तानको बवाली होस् या नेपाली खैजडी होस् या अफगानीस्तानी रुवाइयत किन नहोस् ?

पाकिस्तानका अव्दज साब्रीका कवालीहरु अबका सैयौं हजारौं वर्षसम्म मर्ने छैनन, उनका एउटा रुवाइयत यहाँ लेख्न चाहेँ ।
मेरो अध्याँरो चिहानमा म डराएर बसेको बेला
मेरो साथ दिन आउनुहोला, ए मेरा भगवान

यस्तै भइदियो सन् २०१६ को जुन २२ मा पाकिस्तानमा यि चर्चित र अत्यन्त लोकप्रीय कवाली गायकलाई निर्ममतापूर्वक गोली हानी मारियो ।

सुफी र कवाली गायकले माथिका लाइनहरु रमादानको कार्यक्रममा गीतमा ढालेर गाए र यसको १२ घण्टा पनि नभइकन यिनको हत्या भयो । उन्को हत्याको जिम्मा तालिवानहरुले त लिए तर ५ महिनापछि प्रहरीले फेरि लश्करे समुहका २ जना लाई यस आरोपमा पक्राउ गर्यो । अम्जदको हत्याराको विवाद पनि आफ्नै ठाँउमा छ तर जे होस् यि महान गायकको आत्माले न्याय भनें पाएको पक्कै छैन ।
२३ डिसेम्बर सन् २०७० मा अम्जद पाकिस्तान कराँचीमा जन्मिएका हुन् र उन्का ५ जना सन्तान पनि छन् । ४५ वर्षका अम्जदलाई भिँडमा गाडी चलाँउदै गर्दा मोटरसाइकलमा आएका २ जनाले गोली चलाएर मारेका थिए । उनी पाकिस्तानमा अत्याधिक रुचाइएका र सम्मानजनक मानिएका गायक थिए, उन्का गीतमा शान्ति, सन्तोष र एकताका सन्देश अनि ईश्वरप्रेम थियो । धर्मका ठेकेदारहरुले अम्जद साब्रीलाई मारेपछि एक पटक त विश्व संगित नै स्तव्ध बन्यो । अल जफर, अलविदा प्रविन लगायत भारतका पनि धेरै कलाकारहरुले अम्जदको लागि धेरै पटक स्टेजमा संझना स्वरुप गीत र आँशु बगाए र बगाँउदै आएका छन् । सुफीको इतिहास भारतवर्षमा सरसरती हेर्ने हो भनें १३ औं शताव्दीमा गएर शुरु हुन्छ, रुमीका रुवाइयतले अफगानीस्तानवाट रुमीसंगै ईरानसम्म यात्रा गर्यो र पछि विश्वभरि चर्चित रह्यो । अमेरिकामा नै पनि सन् २००८ ताका रुमीका पुस्तकहरु सर्वाधिक बिक्रि भएका पुस्तकको सूचीमा परिदियो । १३ औं शताव्दीको यो सुफीको धागो क्रमश औमर खयामका रुवाइयत, लखनउका मिर्जा गालिव लगायत अन्य लेखक, कवी र गायकहरुले जारी राखे । लखनउका एकजना राजाले त सुफीमा यति डुब्दै गएछन कि आफू मसलमान भएर पनि राधा कृष्णको कथालाई काव्यमा ढालेर देखिदिए, यस विषयमा पछि म लेख्नेछु ।

भारतका कवी राहत इन्दोरी अहिले आफ्ना शायरीका लागि विश्वभरि चर्चामा छन्, साब्रीको नाम पनि विश्वभरिका मुसलमान समुदाय र अन्य सबै संगित र सर्मपण प्रेमीहरुले लिने नाम थियो । पाकिस्तान सरकारको र प्रशासनले अज्जदको हत्यालाई उति संवेदनशील भएर नहेरेको आरोप पनि अम्जदका समर्थकहरुले नलगाएका हैनन् । अम्जद मारिनु अगावै सन् २०१० मा पनि सुफी भजनहरु गाइने र अति लोकप्रीय मदारमा आक्रमण भएको थियो । कवालीलाई तालिवानहरुले अनईस्लामीक भनेंर विरोध गर्दै आएका थिए, कव्वालीले प्राफेट मुहम्मदलाई र उन्को जिवनशैलीलाई प्रतिबिम्बित गर्द र त्यसका केहि अवयवहरु ईस्लामबिरोधी छ भन्ने तालिवनको आरोप छ ।
ब्लासफेमीको आरोप लागेका अम्जदलाई मारेरै छाडियो, विश्व संगितमा कवाली अब शुन्य शुन्य छ ।

अल्लाहले अम्जदलाई आफूम समाहित गरुन् ।

सुयोग ढकाल

प्रतिक्रिया दिनुहोस !
Loading comments...
सम्बन्धित खबरहरु

काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यकाका तीन जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरुको बैठकले निषेधाज्ञा खुकुलो बनाउने निर्णय गरेको छ । निजी सवारी साधन

काठमाडौं। नेपाली काँग्रेसको क्रियाशील सदस्यता नवीकण गर्न छुटेकाहरुले यही असार ९ गतेसम्म फेरि नवीकरण गर्न पाउने भएका छन्। क्रियाशील छानविन

काठमाडौं । १६ औँ संस्करणको युरोकप फुटबलमा क्रोएसियाले बराबरी खेलेको छ । प्रतियोगिता अन्तर्गत दोस्रो खेलमा क्रोएसियाले चेक रिपब्लिकसँग बराबरी

काठमाडौँ– स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार हजार ११८ जना कोरोना संक्रमितको देशका विभिन्न आईसीयू र भेन्टिलेटरमा उपचार भइरहेको छ ।