Lifestyle Portal
  •   २५ बैशाख २०७८, शनिबार

के हो तुलसी पूजा र कस्तो हुन्छ विवाहको विधि, पूजा तथा मन्त्रसहित

२१ कार्तिक २०७६, बिहीबार २०:१५

हरिबोधिनी एकादशी (तुलसी विवाह) हरेक वर्ष कार्तिक महिनाको शुक्ल पक्षको एकादशी तिथिका दिन गरिन्छ । यो दिन भगवान शालिग्राम तथा माता तुलसीको विधि विधानले पूजा अर्चना गरी विवाह सम्पन्न गर्ने गरिन्छ । बिक्रम सम्वत् २०७६ को तुलसी विवाह अत्यन्त शुभ दिन अर्थात् शुक्रवार परेको छ । आजैको दिनदेखि भग्वान विष्णु समेत सबै देवताहरु योग निन्द्रालाई त्यागे लगत्तै चतुर्मास सम्पन्न भएको मानिन्छ । यो एकादशीसँगै विवाह, मुण्डन ​जस्ता मंगलकामहरुका लागि शुभ साइत पनि निस्कन थाल्दछ । आउनुहोस् आजको यो विशेष पावन दिन अर्थात् तुलसी पूजा तथा यस वैदिक विवाहको विधि कस्तो हुन्छ त्यसतर्फ लागौं ।

suyog dhakal
लेखकः सुयोग ढकाल

भगवान विष्णुले असुरराज जालन्धरकी सङ्गीनी वृन्दाको पतिव्रता धर्म तोडेका थिए, जसका कारण जालन्धरलाई मार्न देवगण सफल भएका थिए । यसै कारणले वृन्दाले भगवान विष्णुलाई श्राप दिएर आत्महत्या गरेकी थिईन, त्यही आत्महत्या भएको स्थानमा एउटा तुलसीको विरुवा उम्रियो ।

एकादशी तिथिको प्रारम्भ: २१ कार्तिक २०७६, बिहिवार विहान १०ः१६ः४५ बजे देखि शुक्रबार अपरान्ह १२ः४६ः०८ बजेसम्म

विशेषत तुलसी विवाह एकादशी तिथिमा हुनेगर्दछ जसलाई ‘हरिबोधिनी’ अथवा ‘देवउठनी’ एकादशी पनि भनिन्छ । यस दिन तुलसीको विरुवा भएको तुलसामठ अथवा गमलालाई गेरु रङ्गले रङ्गरोगन गरी त्यसको चारै कुनामा उखूँ ठड्याई मण्डप बनाइन्छ । जसको माथी सौभाग्यको प्रतिक स्वरुप रातो कपडा अथवा ओढ्ने राखिन्छ । यस पश्चात् त्यस मठ अथवा गमलामा साडी अथवा साडी स्वरुपको कपडाले बेरेर तुलसीलाई सौभाग्यका सौन्दर्य सामाग्री समर्पण गरिन्छ । यस किसिमले तुलसीको विधिवत श्रृंगार गर्ने गरिन्छ ।

तुलसीको श्रृंगार भएपश्चात् श्री गणेश, भगवान श्री कृष्ण तथा भगवान शालिग्रामलाई विधि विधानले पूजा गर्ने गरिन्छ । फेरी तुलसी माताको विशेष मन्त्र “तुलस्यै नमः” भन्दै षोडशोपचार पूजा गरिन्छ ।

यस पश्चात् पानी भएको एउटा सुख्खा नरिवललाई केही दक्षिणा अथवा मुद्रासँग राखेर पुनः भगवान शालिग्रामको मूर्ति लिएर तुलसी माताको ठिक त्यही तरिकाले परिक्रमा गर्नुहोस् जसरी विवाह गर्दा सात परिक्रमा गरिन्छ । यस पछि परिवारका समस्त सदस्यसहितको आरती गरेर यस पावन तथा वैदिक वैवाहिक कार्यक्रमलाई सम्पन्न गर्नुहोस् । यस पुरा विधिमा विवाहका दिन गाईने मङ्गल गीत समेत गाउने गरिन्छ ।

तुलसी विवाहको लाभः यदि कुनै विवाहित जोडीको सम्बन्धमा कुनै समस्या आएको छ भने उनीहरुले तुलसी विवाहको आयोजन गरेको शुभ मानिन्छ । यस्तो गर्नाले उनीहरुको दाम्पत्य जीवनमा आएका समस्याहरुको निदान हुने मान्यता छ । साथै जसले विवाहको लागि आफ्नो तयार गर्दैहुनुहुन्छ वहाँहरुको विवाहको छिनोफानो हुने सम्भावना पनि बढ्ने विश्वास रही आएको छ ।

स्वस्थानीमा उल्लेख भए अनुसार भगवान विष्णुले वृन्दालाई दिनुभएको थियो आशीर्वादः भगवान विष्णुले असुरराज जालन्धरकी सङ्गीनी वृन्दाको पतिव्रता धर्म तोडेका थिए, जसका कारण जालन्धरलाई मार्न देवगण सफल भएका थिए । यसै कारणले वृन्दाले भगवान विष्णुलाई श्राप दिएर आत्महत्या गरेकी थिईन, त्यही आत्महत्या भएको स्थानमा एउटा तुलसीको विरुवा उम्रियो । भगवानलाई जब वृन्दाको पतिव्रता धर्मलाई तोडेको विषय अत्यन्त ग्लानी भयो तब वहाँले आशिर्वाद दिनुभयो र भन्नुभयो, “कार्तिक शुक्ल एकादशीका दिन जो व्यक्तिले उनको विवाह गराउनेछ उसको सबै मनोकामनाहरु पूर्ण हुनेछ ।”


लाइभमाण्डू

प्रतिक्रिया दिनुहोस !
Loading comments...
सम्बन्धित खबरहरु

काठमाडौं । कलाकार दीपकराज गिरीले अबदेखि सामाजिक सञ्जालमा सकारात्मक कुरामात्रै पोष्ट गर्ने बताएका छन्। कोरोना महामारी तिव्र बनिरहेका बेला नकरात्मक

काठमाडाैं । नेपाल पत्रकार महासङ्घ काठमाडौँ शाखाले समचार सङ्कलनका लागि फिल्डमा खटिने पत्रकारलाई सरल र सुलभ तरिकाले पीसीआर परीक्षण, कोभिड

लण्डन । नेपालमा नयाँ ‘भेरियण्ट’ सहित कोरोना भाइरसको संक्रमण बढ्न थालेपछि बेलायतको सूचीमा नेपाल ‘रेड जोन’ सूचीमा समावेश भएको छ

काठमाडौँ- नेपाली कांग्रेसको संसदीय दलको बैठक आज बस्दैछ । यही वैशाख २७ गतेको प्रतिनिधिसभा बैठकमा पार्टीको तयारीलगायत समसामयिक राजनीतिक विषयमा