Lifestyle Portal
  •   २१ माघ २०७९, शनिबार

अमेरिकाको युद्धमा लगानी : सन् २००१ पछिका डाटा

२६ पुष २०७६, शनिबार ०९:००

लोकप्रिय

सन् २००१ पछि अमेरिकाले मध्यपूर्वका अनि एसियाली देशहरुसंगको युद्धमा लगभग ६ दशमलव ४ ट्रिलीयन अमेरिकी डलर भन्दा बढि खचिएको तथ्याकं छ । यी सबै रकमहरु अमेरिकी करदाताहरुको कर बाट झिकिएको रकम भएको मानिन्छ । ब्राउन बिश्वविधालयको वाट्सन इन्सिटिट्यूट अफ इन्टरनेशनल एण्ड पव्लिक अफेयर्सका अनुसार सन् २००१ पछि मात्र अमेरिका संलग्न यूद्धहरुमा करिब ८ लाख १ हजार मान्छेहरुले प्रत्यक्ष युद्धमा मात्र ज्यान गुमाएका छन् जस्मा करिब ३ लाख ३५ हजार मान्छेहरु त निहत्था नागरीकहरु छन् । २ ट्रिलीयन कर मात्र त सन् २०१९ मा मात्र अमेरिकी युद्धमा सकिएको छ । हुन त राष्ट्रपति ट्रम्पको अबम ध्यपूर्वमा युद्ध नगर्ने निति पनि छ तर राजनैतिक रुपमा अप्रत्यक्ष दबाबले यस निर्णय लागु हुन सकेको छैन भनें अर्कोतर्फ सियरा, लिविया, अफगानीस्तान र अब ईरानमा पनि युद्धको नयाँ विगुल बजाउने तयारी अमेरिकाको छ । आखिर युद्धले अमेरिकालाई कस्तो राजनतैतिक र आर्थिक फाइदा हुन्छ त भन्ने विषयमा चाँही धमिला तथ्यहरु मात्र पाइन्छ । निता क्राउवर्डको शोधलाई हामी यहाँ उद्धृत गर्दछौं, वाट्सन बिश्वविधालयकी निताका अनुसार सबै युद्धहरु अमेरिकी रक्षा संयन्त्रको माब निर्णयमा नभएको लेखिएको छ ।

सेप्टेम्बर ११ को मला पछि अमेरिकाले ८० भन्दा बढि देशमा यूद्धको शुरुवात गरेको हो । फीलीपीन्स र अफ्रिकाका देशहरु पनि यी सख्याँमा राखिएको पाइन्छ । सन् २०२० को राष्ट्रपतिय चुनावी दौरको शुरुवात अगावै अमेरिका झन युद्धको जाल बुन्न तर्फ लागेको हो । के अमेरिकालाई साच्चै मध्यपूर्वका देशहरुबाट सुरक्षा मुद्धा छ त ?

अमेरिका भित्रै पनि यस्ता युद्धहरुलाई नचाहिने युद्धको संज्ञा दिएर व्यापक बिरोध भएका छन् र यी युद्धहरुले राजनैतिक फाइदा दिने भनी नेतृत्वलाई र सरकारलाई समेत प्रश्न र खबरदारी गरिएको छ । सन् १९४४ मा एङ्गलो अमेरिकन ओयल संझौताका रुपमा बेलायत र अमेरिका बिचमा मध्यपूर्वका तेला खानी र तेल उत्पादनको नियन्त्रण गर्ने एउटा निर्णय भएको थियो, यस संझौताले मध्यपूर्वका देशहरुका तेलखानीलाई अमेरिका र बेलायतको बिचमा बाँढिएको थियो । तर सन् १९४८ मा मध्यपूर्वम ईज्रेल देशको स्थापना पश्चात पश्चिमा र अरबीहरुको निकटतामा निकै बद्लाव आएको इतिहास छ । के अमेरिकाले तेलको लागि या अन्य प्राकृतिक श्रोतका लागि मध्यपूर्वमा युद्ध गर्दैछ या साँच्चै अमेरिका विश्वमा अमनचैनका लागि आतंकवादको अन्त र प्रजातन्त्रको पूर्नस्थापना गर्न चाहन्छ भन्ने प्रश्नको उत्तर विश्वमा स्पष्ट छैन । हुन त आधा भन्दा धेरै विश्वको तेल क्यासपियन क्षेत्र जस्तै अजरबैजान लगायतका देशहरु यहाँ पर्दछन् । दोश्रो विश्वयुद्धमा यि क्षेत्रमा निर्मम हत्या र युद्धका श्रृखलाहरु भए जस्लाई आज पनि मानव जातीले भयका साथमा स्तालीनग्राडको युद्धका रुपमा संझना गर्दछन् । अहिले मध्यपूर्वको तुलनामा यहाँका देशहरु कम द्धन्दमा छन् । मध्यपूर्व आफ्ना प्राकृतिक सम्पदा र तेलका खानीका कारणले पनि पश्चिमा देशहरुका लागि महत्वपूर्ण नभएका चाँही हैनन ।

हतियार कम्पनी लगायत अन्य कन्ट्रयाक्टरहरुलाई युद्धमा निकै फाइदा हुने त अमेरिकन मिलिटरी कलेजका बिधार्थीहरुकै शोधपत्रमा पनि प्रकाशित गरिएको छ ।

युद्ध मानवताका लागि घातक छ अझ परमाणु हतियार भएका देशसंगको युद्धले विश्वको नै अस्तित्व खतरामा आउन बेर लाग्दैन । हुन त अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले उत्तर कोरियासंग गरेको समबन्ध र मैत्रीपूर्ण मोडले उन्को उँचाई विश्वमा चुलिएको थियो तर अहिले ईरानको केसमा ट्रम्पले गरेको निर्णयलाई अमानविय र आँउदो राष्ट्रपतिय चुनावका लागि राजनैतिक फाइदा लिन तर्फ केन्द्रित भएको आरोप लागेको छ ।

यूरेनियमको खानी ईरान कम शक्तिशाली देश भनें हैन, ईरान एउटा बढ्दो अर्थतन्त्र भएको अनि शिक्षित नागरीकहरुको एउटा शालिन देश मानिन्छ । अमेरिकी दबाबले ईरानमा अमेरिका मात्र नभई सम्पूर्ण पश्चिमा देशहरु प्रति नै बितृष्णा पैदा गर्ने भय छ । आखिर युद्धको मोहले के फाइदा हुन्छ त भन्ने कुरामा विश्वले चाँसो नदेखाएको नै पाइन्छ ।

सुयोग ढकाल
लाइभ्माण्डु

प्रतिक्रिया दिनुहोस !
सम्बन्धित खबरहरु

एजेन्सी सीउल, १९ पुस उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनले दोस्रो शक्तिशाली सैन्य अधिकारी पाक जोङ चोनलाई पदमुक्त गरेको कोरियाली

एजेन्सी सेनेगल, १९ पुस सेनेगलका दुई विपक्षी सांसदलाई बजेटको बहसका क्रममा गर्भवती सांसदलाई  पेटमा लात हानेको अभियोगमा ६ महिनाको जेल

कोरोना महामारी, निरन्तरको जलवायु प्रकोप, बढ्दो भूराजनीतिक तनाव, थलिएको अर्थतन्त्रमा कछुवाको गतिमा झिनो सुधार, ऊर्जा र खाद्यन्नको अकल्पनीय मूल्य वृद्धिलगायत

विरगञ्ज, १४ पुस छिमेकी मुलुक भारतमा कोभिड–१९ को संक्रमण फैलन थालेपछि वीरगन्ज नाकामा उच्च सतकर्ता अपनाइएको छ । इनरुवा नाकामा