Lifestyle Portal
  •   १० आश्विन २०७८, आईतवार

पूर्व प्रम बाबुराम भट्टराई आफ्नो पुख्र्यौली घरलाई रेट्रोफिट गराँउदै

१२ फाल्गुन २०७६, सोमबार १३:१०

गोरखा पालुगंटारमा आफ्नो थलो घर भएका नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले आफ्नो पुरानो घरलाई रेट्रोफिट गराउने भएका छन् । सीआरएस नेपालको सहयोगमा एनसेटको प्राविधिक सहायता अनि अल थ्रि मिडियाको साप्तहिक टेलीभिजन कार्यक्रम बलियो घरमा बाबुराम परिवारले यस कुराको उजागर गरेका हुन् । पुरानो थलो घरमा छायांकन गरिएको यस श्रृखलामा बाबुराम भट्टराईले आफ्नो पुरानो घरमा बालापनको संझना गरेका छन्, उक्त घर अहिले भनें बाबुरामकी छोरी मानुषी यमी भट्टराईको नाममा रहेको छ ।
भुकम्पले क्षतिग्रस्त बनाएको घरमा बालापना अनि पत्नी हिसीलासंग प्रथम पटक गाँउ आँउदाको संझना गरेका बाबुरामले बार्दलीको कुनामा आफू सुत्दै आकाश हेर्दै अन्तरिक्षयात्री बन्ने कल्पना गरेको सम्म बताएका छन् ।

पुरा श्रृखला हेर्न यहाँ क्लीक गर्नुहोस्

छोरी मानुषीले पिताको बालापनाको यादलाई ताजा राखिराख्न घरलाई रेट्रोफिट गर्न चाहेको र घरलाई जोगाउन पनि यो जरुरी रहेको बताइन । सिमेन्टका घरहरुको संचरनाले हाम्रो मौलिकता जोगाउन नसक्ने र परम्परागत घरलाई जोगाउन जरुरी रहेको र तिनलाई रेट्रोफिट गरेर भुकम्प प्रतिरोधात्मक बनाउन सकिने मानुषीको मत रहेको देखिन्छ ।

बाबुरामले पनि परम्परागत घर भएपनि अर्गानिकल्ली बलियो र भुकम्प प्रतिरोधात्मक रहेको बताएको यस श्रृखलामा पाइन्छ भनें बाबुराम पत्नी हिसिला पनि आफ्नो पुरानो याद भएको घर जस्ताको तस्तै देख्न पाउनु एउटा खुशीको कुरा भएको बताइन । बाबुराम दम्पती आर्किटेक्ट इन्जिनियरहरु हुन्, आफू यूरोपमा हुँदा ४०० वर्ष भन्दा पुराना घरहरु पनि वलियो भएको र रेट्रोफिट जस्ता प्रणालीले परम्परागत घरलाई पूर्नजिवन दिने उन्को तर्क थियो ।

केन्द्रिय आयोजना कार्यान्वयन ईकाई ( भवन) का परियोजना निर्देशक नवराज प्याकुरेल संगको बाबुरामको भेटघाट अनि पुरानो घरको सुरक्षा गर्ने चाहलाई साकार गर्न रेटा्रेफिट गर्ने योजना बनाइएको मानुषीले बताइन । बिज्ञहरुले घरलाई जाँच गरेर रेट्रोफिट गर्न योग्य भएको ठहर भएपछि त्यहाँ रेट्रोफिट गर्ने योजना बनाइएको नवराज प्याकुरेलले बताएका छन् ।

के हो रेटा्रेफिट ?
नेपालीमा यसलाई प्रवलीकरण भनिन्छ, पुराना संरचनामा थप प्रविधि जोडेर संरचनालाई बलियो र बिपत्ति प्रतिरोधात्मक बनाउने क्रियालाई प्रवलीकरण भनिन्छ । सबै पुराना संरचना कमजोर हुँदैनन र भएपनि त्यसलाई वलियो बनाउन सकिन्छ भन्ने सिद्धान्तमा यस प्रवलीकरण क्रिया आधारित छ ।

घरलाई भुकम्प प्रतिरोधात्मक बनाउनुलाई सिस्मिक रेटा्रेफिट भनिन्छ, कमजोर र चर्केका संरचनालाई थप वलियो बनाउन यस प्रविधि अपनाइन्छ भनें नयाँ तर भुकम्पीय जोखिम सहन गर्न नसक्ने घरहरुलाई पनि प्रवलीकरण गर्न सकिन्छ । पुराना घरलाई केवल मरम्त गर्नुमात्र प्रवलीकरण हैन, प्रवलीकरण हुनका लागि घर भुकम्प थेग्ने गरि वलियो हुन जरुरी हुन्छ ।

भवन निर्माण संहिता अनुसार नबनेका घरलाई मापदण्ड भित्र समेट्न पनि रेट्रोफिट गर्न सकिन्छ । घरको बनावट, प्रयोग गरिएका सामग्री अनुसार रेट्रोफिट गर्ने तरिका फरक फरक हुन्छ । डण्डी, सिमेन्ट, रोडा, काठ, तार, जालीलगायतका सामग्री प्रयोग गरी रेट्रोफिट गरिन्छ । पुरातात्विक महत्वका मानिने १०० वर्ष पुराना घरलाई जोगाइराख्न पनि रेट्रोफिट गरिन्छ ।

रेट्रोफिट गर्नुअघि घर कति कमजोर छ भनेर अध्ययन (भल्नर्बिलिटी एसेस्मेन्ट) गर्नुपर्छ । अध्ययनमा भूकम्प प्रतिरोधात्मक क्षमता, बिम, पिलर र जगको अवस्था, तला लगायतबारे अध्ययन गरिन्छ । गारो कस्न बन्धन बनाउनुपर्ने कि नपर्ने, गारो र पिलरलाई बाहिरबाट आड दिनुपर्छ कि पर्दैन, कुन भागमा कति लागतमा कसरी रेट्रोफिट गर्ने भन्ने निष्कर्ष निकाल्नुपर्छ । हचुवाको भरमा रेट्रोफिट गर्नुहुन्न, प्राविधिकको सल्लाह र नियमित रेखदेख नै चाहिन्छ । घरको अवस्था अनुसार रेट्रोफिट गर्ने÷नगर्ने अन्तिम निर्णय प्राविधिकमै छाडिदिनुपर्छ ।

घरको परीक्षणपछि नयाँ घर निर्माणमा लाग्ने कुल खर्चको ३० प्रतिशत भन्दा बढी लागत लाग्ने देखिएमा रेट्रोफिट नगर्न सुझाव दिइन्छ । रेट्रोफिट गर्न घरको संरचना अनुसार २ देखि ६ महीनासम्म लाग्छ ।

निर्माणमा प्रयोग सामग्री र बनावट अनुसार, प्रायःजसो घरको ‘इकोनोमिक लाइफ’ ३० देखि ५० वर्षसम्मको हुन्छ । सबै घरलाई रेट्रोफिट गरी बलियो बनाउन सकिन्न । जोडिएका घरहरू भए दुवैलाई एकैपटक रेट्रोफिट गर्नुपर्छ । बाहिरबाट ‘सपोर्ट’ राखेर रेट्रोफिट गर्नुपरे घर वरिपरि खुला ठाउँ हुनुपर्छ । रेट्रोफिट नयाँ घर बनाउनेभन्दा फरक हुने भएकोले साना साना कुरामा ध्यान दिनुपर्छ । दक्ष कामदार प्रयोग गर्नुपर्छ ।

रेट्रोफिट गर्दैमा जत्रोसुकै भूकम्प आए पनि घर सुरक्षित हुन्छ भन्ने धारणा गलत हो । यसले घरको भूकम्पप्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ । रेट्रोफिट गरेकै छ भन्दै भूकम्पमा ढुक्क भएर घरभित्र बसिरहनु भने हुँदैन ।

लाइभमाण्डु

प्रतिक्रिया दिनुहोस !
Loading comments...
सम्बन्धित खबरहरु

काठमाण्डौ । काठमाण्डौ महानगरपालिकाभित्रका स्वास्थ्य मापदण्ड पूरा गरेका विद्यालयले १० असोजदेखि भौतिक रूपमा विद्यार्थीलाई उपस्थित गराएर पठनपाठन गर्ने सक्ने भएका

काठमाडौंः सरकारले विदेशी पर्यटकका लागि क्वारेन्टिनको व्यवस्था हटाएको छ। कोरोनाको विरुद्धको भ्याक्सिन लगाइसकेका पर्यटकका लागि सरकारले क्वारेन्टिन बस्नु पर्ने नियम

काठमाण्डौ । मुलुक बजेटविहीन हुने निश्चित भएको छ । सरकारले ल्याएको प्रतिस्थापन विधेयक संसदमा विचाराधीन रहेको र र अघिल्लो सरकारले

भूमिका तिमल्सिना/काठमाण्डौ । दशैं नजिकिँदै गर्दा खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीले उपत्यकाका लागि खसीबोका तथा च्यांग्रा ल्याउने तयारी थालेको छ