Lifestyle Portal
  •   १९ मंसिर २०७९, सोमबार

घर-घरमा लक्ष्मीपूजा मनाइदैं – कसरी गर्ने घरमा लक्ष्मीपूजा? यहाँ छ स-विस्तार पूरा विधी

१८ कार्तिक २०७८, बिहीबार २१:३८

आज यमपञ्चकको महत्वपूर्ण दिन लक्ष्मीपूजा गरी घर घरमा भव्य रुपमा मनाइदै छ । आज धनकी देवी लक्ष्मीको पुजा आरधाना गर्नाले घरमा धनलाभ हुने कुरामा विश्वास गरिन्छ । औंशीको यो कालो रातलाइ सुखरात्री पनि भन्ने गरिन्छ । दिपावली देवी लक्ष्मीप्रति समर्पित वैदिक सनातन हिन्दु धर्मावलम्वीहरुको एक महान उत्सव हो । यस उत्वसले जीवनमा उज्यालो भर्न र अगाडी बढिरहने बाटो देखाउँछ । यस दिन वैदिक सनातन हिन्दुहरुले  समृद्धि तथा धनकी देवी लक्ष्मीमाताको आराधना गर्ने गर्दछन् ।

दिपावलीमा लक्ष्मीपूजाका लागि अधिकांश हिन्दू परिवारले आफ्नो घर तथा कार्यस्थलहरु सयपत्री फूल तथा अशोक, आँप र केराको पत्ताले साजसज्जा गर्ने गर्दछन् । लक्ष्मी धनकी देवी हुन् । आजको दिन घरहरुमा समृद्धि, धन तथा सद्भावनाका लागि पूजा गर्ने गरिन्छ ।

घर आँगनमा गाइको गोवर र रातोमाटोले लिपेपछि गाइको गौंत छरी शुद्ध पारिन्छ । वैदिक सनातन धर्म अनुसार गाइलाइ पशुधन, गौमाता तथा लक्ष्मी माताको स्वरुप मानिन्छ । लक्ष्मीलाइ धनकी देवी एवं ऐस्वर्यको प्रतिक पनि मानिन्छ । यो कात्र्तिक कृष्ण औंशीको रातलाइ सवैभन्दा अध्यारो रातको रुपमा लिइन्छ । उक्त अध्यारो रातलाइ उज्यालो पार्नका लागि घरआगनमा दिपक बाल्ने कार्य गरिन्छ । बत्ती नबालेको घरमा लक्ष्मीले बास गर्दिनन् भन्ने भनाइ अनुसार साँझ घरको चारैतिर सफासुग्घर गरी दैलो, संघार, झ्याल, ढोका, कौशी, अटाली, भर्र्याङलगायतका ठाउँमा बत्ती बाली लक्ष्मीको स्वागत गरिन्छ । लक्ष्मी पुजाको दिन विहानी पख घर लिपपोत गरि गाईलाई सिंगारी सकेपछि गाइको पुजा आराधाना र ढोकामा तेलको धारा दिने काम गरिन्छ भने साँझपख बत्ति बालेर लक्ष्मी भित्र्याउने कार्य गरिन्छ ।

पण्डित पुरुषोत्तम अधिकारी

लक्ष्मी भित्र्याउने विधी
लक्ष्मी पुजाको दिनमा लक्ष्मी घर आगनमै रहने र स्वागत गरे घर भित्र जान्छीन भन्ने विस्वास रहि आएको छ । साँझपख चारै तिर बत्ति बालिसकेपछि आगनीको विचभाग देखी घरको भित्रसम्म लक्ष्मीको लागि माटो र गाईको गोवरले लिपेर चामलको पिठो र अविर तथा रंगले पाइला बनाइ लक्ष्मी आउने बाटो देखाइन्छ । लिपीएको शुद्ध आगनको विचभागमा विभिन्न रंगको मिश्रणवाट रंगोली बनाएपछि विशेष पुजा गरि बत्ति बालि फलफुल तथा पुष्प चढाइन्छ । त्यस पछि लक्ष्मीको बाटोमा पुष्प राख्दै माटाको पालामा वा केराको सुत्लोमा बत्ति बाल्दै झिलिमिलि बनाइन्छ ।

जय जय लक्ष्मी आउ आउ,
स्थीर गर लक्ष्मी हाम्रा घरमा पाउ…
भन्दै स्वागत गरिन्छ ।

यति कार्य गरेपछि लक्ष्मीलाइ बास बस्न धन सम्पति राख्ने स्थान जस्तै वाकस, मुदुस, दराज, आलमारी, आदि देखाउँदै पुजा गरी शुभ लाभ लेखिन्छ ।

महालक्ष्मी मन्त्र
ॐ श्रीं ह्रीं श्रीं कमले कमलालये प्रसीद प्रसीद
ॐ श्रीं ह्रीं श्रीं महालक्ष्मयै नमस्तुते॥

घरमा कसरी गर्ने लक्ष्मीपूजा? यहाँ छ स-विस्तार पूजा विधी

माता लक्ष्मीको पूजा यसरी गर्नुहोस्ः
पूजाको तयारी

पूजा शुरू गर्नुअघि घरको राम्रमरी सर-सफाई गरेर सयपत्री लगायतका थरी थरीका फूलहरुले घरको मुख्य प्रवेशद्वार देखि घरका हरेक भागहरुलाई सजाउनुहोस् । पूजाको प्रक्रिया शुरू गर्नुअघि शुद्धिकरण अनुष्ठानका लागि पुरै घरमा तथा घरमा रहेका परिवारका सम्पूर्ण सदस्यहरुमा गंगाजल छर्नुहोस् ।

पूजाको लागि चौकी लगाउनुहोस्
जहाँ पूजा हुनेछ त्यस स्थानमा पूजाका लागि एउटा चौकी स्थापित गर्नुहोस् । फेरी चौकीमाथी एउटा रातो कपडा ओछ्याएर त्यसमाथी धानको दाना फैलाएर मिलाउनुहोस् । शुद्ध बेसारको धूलोले एउटा कमल बनाउनुहोस् तथा त्यसमाथी माता लक्ष्मी तथा गणेशको मूर्ति राख्नुहोस् ।

कलश स्थापना
तामाको घडामा तीन चौथाई शुद्ध पानी/जल भरेर त्यसमा केही सिक्काहरु, सुपारी, किसमिश, ल्वाङ, सूख्खा मेवा तथा इलाइंची राख्नुहोस् । तामाको घडाको माथी आँपको पातले गोलाकारमा मिलाएर राख्नुहोस् र रातो वस्त्रमा बेरेर पानीयुक्त नरीवल त्यसको बीचमा राख्नुहोस् । यसरी तयार पारीएको उक्त घडालाई सिन्दूर तथा फूलहरुको सहयोगले सजाउनुहोस् ।

मूर्तिहरुको पवित्र स्नान
आजको दिन माता लक्ष्मीको मूर्तिलाई शुद्ध जल, पंचामृत, चंदन तथा गुलाब जलबाट स्नान गराउनुहोस् । स्नान गराईसकेपछि दुवै मुर्तीलाई बेसारको धूलो चन्दनको लेप लगाएर सिन्दुरले सजाउनुहोस । यस पछि मूर्तिहरुको चारैतिर फूल तथा माला चढाउनुहोस् ।

पूजा
लक्ष्मी पूजा अघि भगवान गणेशको पूजा गर्ने गरिन्छ । त्यसपछि माता लक्ष्मीको पूजा हुन्छ । प्रसादमा विशेषगरी बताशा (चिनीको पागबाट बनेको मिठाई), लड्डू, सुपारी तथा मेवा, सूखेको मेवा तथा सेलरोटी तथा घरमा बनाइएका अन्य शुद्ध व्यनञ्जल रहेको हुन्छ । मन्त्र जापको क्रममा दियो तथा अगरबत्ती बाल्ने गरिन्छ ।

माता लक्ष्मीको कथा पढ्ने र सुन्ने
माता लक्ष्मीको कथा परिवारको एक जेष्ठ्य सदस्यद्वारा सुनाउने गरिन्छ । जबकि परिवारको बाँकी सदस्यहरु यस कथालाई ध्यानले सुन्ने गर्दछन् । माता लक्ष्मीको कथाको अन्त्यतिर देवीको मूर्तिमा फूल चढाएर मिठाई तथा फलफूलको भोग लगाउने गरिन्छ ।

पूजा आरती
अन्त्यमा आरतीसँगै माता लक्ष्मीको भजन गाएर पूजाको समापन गर्ने गरिन्छ । फेरी देवीसँग समृद्धि तथा धनको प्रार्थना गर्ने गरिन्छ तथा प्रसादका रुपमा मिठाई तथा  फलफूल आफूपनि खाने र घरका अन्य सदस्यलाई पनि दिनुहोस् ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस !
सम्बन्धित खबरहरु

काठमाडौ – काठमाडौ क्षेत्र नम्बर १ का घण्टिबहाक उम्मेदवार पुकार बमलाइ भोट माग्न चलचित्र निर्देशक प्रदिप भट्टराई र निर्माता रविन्द्र

नेपालका लागि भारतीय राजदूत नवीन श्रीवास्तवले आज आयोजित एक समारोहबीच निर्वाचन आयोगका प्रमुख निर्वाचन आयुक्त दिनेश कुमार थपलियालाई भारत सरकारको

नेपालका लागि भारतीय राजदूत महामहिम नवीन श्रीवास्तवले आज आयोजित एक समारोहबीच नेपालका माननीय अर्थमन्त्री जनार्दन शर्मालाई भारत सरकारको तर्फबाट २००

त्रिमूर्ति निकेतनका संस्थापक तथा अध्यक्ष इन्दिरा प्रसाईको अध्यक्षतामा २०७१ साल वैशाख ३० गते बसेको निकेतनको साधारणसभाले नेपाली साहित्यका महारथी डा.सत्यमोहन