Lifestyle Portal
  •   २० श्रावण २०७८, बुधबार

पृथ्वी जयन्ती, राजसंस्था र कमल थापा

२७ पुष २०७५, शुक्रबार २१:१७

लेखकः नरेन्द्रराज प्रसाई

हाम्रो नेपालको राजकाजमा पृथ्वीनारायण शाहको मुहार अङ्कित एउटा पनि नोट ल्याइएन । आज यस्तो बेहोरा हाम्रा माझ खट्किन थालेको छ । जब देशमा सङ्कटको सृजना हुन थाल्यो तब चारैतिरबाट राष्ट्रियताका सारङ्गी पनि रेटिन थाले ।

आज हाम्रो नेपालको राष्ट्रियतामा सङ्कट परिरहेको कुरा तमाम नेपालीलाई थाहा छ । यति हुँदाहुँदै पनि भोट जित्नेहरू चाहिँ प्राय: नेपालवादीहरू भएनन् भन्ने गुनासाहरू पनि आउन छाडेनन् । यस स्थितिले पनि के देखाउन खोज्यो भने अँध्यारो नेपालमा राष्ट्रियताको सवालमा हार र जितको के अर्थ रह्यो र ! जब राजा ज्ञानेन्द्रलाई जवर्जस्ती गुन्टा कस्न लगाइयो; यो राजाको हार हो या राष्ट्रियताको हार हो ? अनेक षडयन्त्रबाट नेपालमा गणतन्त्र आय‍ो; के जनमनले नै गणतन्त्र ल्यायो भनेर कसैले भन्न सक्छ र ?

पञ्चायतले ३० वर्षमा गरेका राम्रा कामलाई सोत्तर बनाएर बहुदल र गणतन्त्रका नेता मिलेर २५ वर्षमा नै नेपाललाई १०० वर्ष पछाडि धकेलिदिए । यसबाट के बुझौं भने सरकारमा पुग्नु ठूलो कुरा होइन, तर सरकार कसरी चलाइएको छ भन्ने चाहिं ठूलो कुरा हो । आज जुन रूपमा नेपाल सरकार चलिरहेको छ यस्तै रवैया हुने हो भने भोलि हामीले हाम्रो राष्ट्रियता घरै बसेर गुगलमा खोज्नु पर्ने हुन्छ । अरूकै भाषाको औपचारिक ओतमा हामीले आफ्नो मुलुकको इतिहास पढ्न वाध्य हुनु पर्नेछ । किनभने नेपाली भाषा समेतलाई घिसार्न थालिएको अवस्थाको थालनी भइसकेको छ ।

कुनै पनि मुलुकको आत्मा भनेकै त्यसदेशको राष्ट्रभाषा हुने गर्छ । अर्कातिर भाषा, धर्म र संस्कृतिको मर्ममाथि प्रहार गरेपछि त्यो मुलुक पङ्गु हुन्छ, हुन्छ र हुन्छ । अहिले नेपालमा लगातार सोही अभ्यास चलिरहेको छ ।

नेपालमा अहिले अति जटिल परिस्थिति स्थापित भैरहेको छ । यस अवस्थामा थाप्लो र काँध थाप्ने नेपालवादी राजनेताको खाँचो छ । राष्ट्रियताको कृत्रिम नारा लगाउनेभन्दा राष्ट्रलाई शिरमा बोकेर हिंड्नेहरू नै देशभक्त हुन् । आज मुलुक त्यस्ता देशभक्तहरूको खोजीमा छ ।

नेपालको वर्तमान सवालमा राजालाई नै राष्ट्रियताको सग्लो बिम्बका रूपमा स्वीकार्नु पर्ने अवस्थाको पुन: सृजना भएको छ । तर तिनै राजाले उठाएकैहरूबाट पनि राष्ट्रियता र राजाको वकालत भएको त्यति चाल पाइएको छैन । जसरी खडेरी परेको बेला एक झर पानीको पनि अति महत्व हुन्छ, त्यसरी नै राष्ट्रियताको सङ्कटको अवस्थामा एक जनाको बोलि, व्यवहार र चालचलनले पनि ठूलो अर्थ राखेको हुन्छ । यस मामलामा पनि केही बीऊहरूको अनिकालै पनि लागेको छैन । उदाहरणका लागि भन्ने हो भने कमल थापाले आफ्नो सम्पूर्ण तागत निकालेर राजाको जय मनाउन छाडेनन् । वास्तवमा आजको बेला थापाको यस कदमले धेरैलाई राहत दिइरहेको छ । साथै राष्ट्रियताप्रतिको सक्कली योगदानका कारण उनले मात्र नभएर उनको दल समेतले क्षति समेत बेहोर्नु परिरहेको छ ।

म दलवादी त होइन तर राष्ट्रवादी दलबारे चासो चाहिं लाग्दो रहेछ नै ! यसरी राष्ट्रवादी दलको प्रसङ्गमा हालको राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीको नाउँ अग्र पङ्तिमा आउने नै गर्छ ।

राप्रपा भन्ना साथै प्रायः कमल थापाबारे टीकाटिप्पणी खुबै पढ्न पाइन्छ । किन होला कुन्नी! राजनैतिक सिद्धान्तका विरोधीहरूले आफ्ना विरोधीको विरोध गर्न त ठूलो कुरा हुँदै होइन; यस्तो विरोध जहाँ पनि र जहिले पनि हुन्छ । तर आफ्नै वा एउटै सिद्धान्तका मान्छेमध्ये एकले अर्काको विरोध गर्नुको तात्पर्यको चाहिं नेपालमा प्राय: विकास भैरहेको छ । अनि त्यो विकासको जरा राप्रमा पनि निक्कै मौलाएको छ । अनि (पुच्छ्रे प्रजातान्त्रिक) राप्रपाको समेत झगडा या गालीगलौच कमल थापा उपर नै मात्र थुप्रिएको प्राय: म देखिरहेको छु । यसलाई फलेको वृक्षमा हानिएको ढुङ्गा पनि भन्न त सकिन्छ नै !

आफ्न‌ै घरमा आगो लागिरहेकोछ; दाजुभाइ मिलेर आगो निभाउनुको सट्टा यो आगो कसरी लाग्यो, किन लाग्यो र कसले लगायो ? भनेर एकले अर्काको कठालो समातेर मारामार गर्न थाल्छन् भने त्यस्तालाई के भन्नु पर्छ ? आज हाम्रो देशमा ठीक त्यस्तै घटनाको हाँगाबिगा पलाइरहेको पाइन्छ । त्यस्तो स्थिति सबै दलको खुराक भए तापनि राप्रपामा चाहिं धेरै झाङ्गिएको देखिन्छ ।

अन्तत: राप्रपा कसले जोड्यो त ? गणतान्त्रिक राप्रपालाई कसले सोझ्याएर मुख्य सिद्धान्तमा आबद्ध गरायो त ? यस्तो कर्म गर्ने कमल थापाले अरू के के बिराए त ?

कमल थापाले पैसा कमाए रे ! कति कमाए त ? देशै जाकटमा जान लागेको अवस्थालाई चाहिं आँखा चिम्लने अनि प्रमाणहीन कुरा अघि सार्ने ? भारतले अघोषित देश चलाउन हुने रे अनि कमल थापा घरिघरि मन्त्री भए रे ! विरोधका लागि विरोध गर्नै पर्ने ! कत्रो दुर्भाग्य !

एउटा डरलाग्दो खाडलमा हाम फालेर कमल थापाले राजतन्त्रका धमिराहरू चाल्ने प्रयास गरेका थिए कि थिएनन् ? सरकार बाहिर बसेर जनमतको मात्र संरक्षण, मान र कदर गर्न खोज्दा सरकारले भित्रभित्रै सुरूङ खनेको हामी कसरी चाल पाउँथ्यौं त ? उदाहरणका लागि भन्ने हो भने ‘शेरबहादुर देउवाले सुरूङ खन्छन् भन्ने डरले पछिसम्म पनि माओवादीहरू घाम तापेर सरकारमा नै टाँस्सिरहेका थिए ।’

चुनावमा उठेपछि उमेद्वारले चाहे हारून्, चाहे जितुन्; त्यो खेल बेग्लै हो । तर माछा छ भने दुलाभित्र हात र साप छ भने दुलाबाहिर हात गरेको राजनीति कति दिगो हुन्छ ? नायक नहुँदा खल नायकको उदय त हुन्छ नै, तर त्यो स्थायी हुँदैन । यति हुँदाहुदै पनि कमल थापाले सधैं नायककै मात्र खोजी गरिरहे । उनले खल नायकमा आफूलाई कहिले उभ्यानन् ।

वास्तवमा कमल थापा एक जना दुरदर्शी राजनेता नै हुन् । उनी राजधर्मभित्रका ज्ञानले भरिपूर्ण व्यक्तित्व पनि हुन् । राजाको छेउ र दल र दलमा बसेर उनले जति ज्ञान, अनुभव र सीप हाँसिल गरे त्यति दक्ष, बौद्धिक र परिमार्जित राजावादी, जनवादी र हिन्दूवादी राजनीतिज्ञ मैले चाहिं अरू देखेकै छैन भने पनि हुन्छ ।

कमल थापाले सुरूमा नै भनेका थिए- “माओवादीसँग पहिला हातले बारूद भरेर पड्काउने हाते बन्दुक मात्र थियो । क्रमश: ऊ शक्तिशाली भएर आयो । म पनि सत्ता प्रवेश गरेर विस्तारै झाडु लगाउने काम गर्ने प्रयास गर्छु ।” त्यही हिसावमा न‌ै उनी सत्ताभित्र पनि बसे । सकेसम्म उनले मिलाउन प्रयास गरेका पनि थिए । तर धमिलो अवस्थामा उनले माछा समाउन भने सकेनन् । यसको तात्पर्य उनी अयोग्य, शक्तिका भोका र हिन्दू अधिराज्यका विरोधी हुन् भन्दा पापै लाग्छ । उनका मुटुमा सधैं राजसंस्था र हिन्दूधर्म नै प्रमुख रूपमा विराजमान छ । यस बाहेकका सम्झौतामा बरू उनी मर्न तयार हुन्छन् तर विचलित हुँदैनन् ।

फेरि अर्को कुरा यदि कमल थापाले राजनीतिबाट सन्यास लिए या पार्टीमा उनले अर्को मान्छेलाई आफ्नो ठाउँ दिए भने अहिलेको अवस्थामा हाम्रो उद्धेश्य पूरा होला त ? राजसंस्थाका लागि मन, वचन र कर्मले समर्पित कमल थापाको जोडा पनि हुनु पर्यो नि ! त्यस्तो राजनीतिज्ञ कोही छ त ? यदि होइन भने आजको अवस्थामा कमल थापाको विरोध गर्नेलाई म राजद्रोही नै भनिदिन्छु । अनि राजद्रोहीहरूले कमल थापा पखाल्नुको कुनै अर्थ पनि छैन । गणतन्त्रले त राजालाई नै सिल्टिम्बुर खुवाई सकेको छ; त्यसैले त्यताकाले कमल थापालाई सराप्नुको पनि म केही तुक देख्तिन ।

हामीले छातीमा हात राखेर भनौं यदि अहिले कमल थापा नभए नेपालमा औपचारिक रूपमा “राष्ट्रिय एकता दिवस या पृथ्वी जयन्ती मनाइन पाइन्थ्यो त ?”

हिजो पृथ्वीनारायण शाहको नाउँ सुन्दा अथवा उच्चारण गर्नु पर्दा आफूलाई अपमान भएको ठान्ने गणतन्त्रिक नेताहरूले आज उनैको नाउँ वक्ता आफूलाई पवित्र ठानेको पनि देखियो । त्यसैले आज राजाको नाउँ लिनेहरू पनि अपमानित देखिनु नौलो प्रसङ्ग नमानौं । भोलि फेरि प्राय: सबै दलबलले समेत भन्ने दिन पनि आउने छ- “नेपाली राष्ट्रिय एकताका प्रतीक भन्नु नै राजा हो, राजसंस्था हो ।” यदि यस्तो दिन आएन भने हामी विदेशी कब्जामा पर्यौं भने पनि कुनै असजिलो नमाने हुन्छ ।

कालान्तरले गर्दा अब पृथ्वीनारायण शाहलाई नेपाल राष्ट्रका निर्माता मात्र होइन, नेपालको सार्वभौमसत्ता अक्षुण्ण राख्नका लागि जपिने मन्त्र वा दर्शनका रूपमा अङ्गिकार गर्नु पर्दछ । पृथ्वी जयन्तीको सन्देशले हाम्रो राष्ट्रियता सबल बनिरहेको अवस्था छ भनेर मैले पनि मेरो मनमा झिनो आशा रोपेको छु । पृथ्वी जयन्ती हाम्रो राष्ट्रिय दिवस हो । यस दिवसले सबै दलबललाई एकतामा गाँसिन प्रेरित गरोस् ! त्यसपछि नै हामी नेपालीको दिग्विजय हुनेछ । साँचो बोल्नु पर्दा नेपाल राष्ट्रका निर्माता पृथ्वीनारायण शाहको जय मनाउनु भनेको हामीले हाम्रै अस्तित्व कायम गर्नु हो र त्यस अस्तित्वभित्र हाम्रै मात्र जय भैरहेको हुन्छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस !
Loading comments...
सम्बन्धित खबरहरु

काठमाडौँ– पछिल्लो २४ घण्टामा सबैभन्दा धेरै २१ देखि ३० वर्ष उमेर समूहका व्यक्तिहरुमा कोरोना भाइरसको संक्रमण पुष्टि भएको छ ।

विवेकशील साझा युवा संगठनका सचिव तथा पार्टीका केन्द्रीय समिति सदस्य अमित पाठकले सर्वोच्च अदालतको फैसलाले प्रतिगमनलाई परास्त गरेको बताएका छन्।

काठमाडौं। नेकपा एमालेको आन्तरिक विवाद समाधान गर्न गठन गरिएको सँयुक्त कार्यदलले आइतबार राति सहमति जुटाएको छ। कार्यदलले १० बुँदे सहमति

काठमाडौं । वर्षासँगै बाढी–पहिरोले देशका विभिन्न ठाउँमा सडकखण्ड अवरुद्ध भएको छ । सडक विभागका अनुसार शुक्रबार बिहान सवा ७ बजेसम्म