Lifestyle Portal
  •   २५ श्रावण २०७९, बुधबार

भारत शक्तिशाली कि पाकिस्तान ?

१५ फाल्गुन २०७५, बुधबार १०:२८

पलुवीमाको आत्मघाती आक्रमणको एकसाता पछि भारतले पाकिस्तानी क्षेत्रका आतंकवादी समुहका क्याम्पहरुमा हवाई आक्रमण शुरु गरेको छ । यस अवस्थामा विश्व शान्ति यस दशककै सबैभन्दा संवेदनशील अवस्थामा छ र यस्को कारण हो दक्षिण एसियाका यि २ शक्तिराष्ट्रहरुको वैमनस्यता । सन् १९४७ को बेलायती सामा्रज्यवादको भारतीय उपमहाद्वीपमा भएको अन्तसंगै भारत पाकिस्तान अविछिन्न घृणा र अनवरत युद्धमा होमिएका हुन् ।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी अब आसन्न निर्वाचनको संघारमा छन् । राष्ट्रियताको कडा संघारमा अहिले समस्त भारतीहरु नै पाकिस्तानी विरोधी नारा र प्रतिशोधमा जलिरहेका छन् । सदासर्वदा युद्ध र वैमनस्यताका बिचमा रहेका यि दुई देशहरुमा को शक्तिशाली छ त भन्ने विषयले पनि निकै रोचकता अनि जिज्ञासा पाएको छ । आखिर सैन्य दस्ता, हतियार, आणविक मिसाइल लगायत युद्धका प्रविधिहरुमा कुन देश प्रखर छ त? आउनुहोस छलफल गरौं ।

सैन्य बजेट
सन् २०१८ मा भारतले ४ ट्रिलियन अमेरिकी डलर जुन उस्को कुल ग्राहस्थ उत्पादनको २ दशमलव १ प्रतिशत सैन्य बजेटमा राखेको इन्टरनेशनल स्टडी फर स्ट्राटेजीक स्टडिजको शोधले देखाँउदछ ।उता पाकिस्तानले गत वर्ष १ दशमलव २६ ट्रिलियन डलर सैन्य दस्ताका लागि विनियोजन गरेको हो जुन उस्को कुल ग्राहस्थ उत्पादनको ३ दशमलव ६ प्रतिशत हुन्छ । यसै वर्ष पाकिस्तानलाई सैन्य सहयोगका लागि १०० मिलियन डलरको वैदेशिक सहयोग पनि भएको पाइन्छ ।

सन् १९९३ बाट २००६ सम्म पाकिस्तानले वार्षिक सरकारी खर्चको २० प्रतिशतभन्दा धेरै रकम सैन्य क्षेत्रमा खर्च गरेको देखिन्छ ।यसै समयमा भारतको भनें सैन्य खर्चको अनुपात १२ प्रतिशतमा मात्र रहेको देखिन्छ ।

मिसाइल र आणविक हतियार

भारतसंग ९ प्रकारका आणविक मिसाइलहरु छन् जस्मा ३ हजार देखि ५ हजार किमी रेन्जका अग्नी ३ जस्ता मिसाइलहरु पनि पर्दछन् उता चिनियाँ सहयोगको पाकिस्तान मिसाइल कार्यक्रममा भारतका कुनै पनि ठाँउ पुग्न सक्ने छोटो तथा लामो दुरिका मिसाइलहरु रहेको सीएसआइएसको प्रतिवेदनले देखाँउछ । पाकिस्तानसंग २००० किमी को रेन्जको साहिन मिसाइल रहेको छ । पाकिस्तानले सन् २०११ मा ट्याक्टीकल न्यूक्लीयर वेपन क्षमता रहेको घोषणा गरेको थियो, यसअन्र्तगत पाकिस्तानले छोटो दुरिका मिसाइलले पनि आफ्नो क्षमता बढाँउदै लामो दुरिको रेन्ज पाउन सक्नेछन् । यो प्रविधी भारतको कोल्ड स्टार्ट निती र प्रविधिको प्रतिउत्तरका रुपमा पाकिस्तानले बिकास गरेको बताइन्छ ।

संक्षेपमा भन्दा पाकिस्तानसंग २४० देखि १५० न्यूक्लीयर वारहेड रहेका छन् भनें भारतसंग लगभग १४० वटा रहेको सीप्रीको अध्ययन प्रतिवेदनले जनाँउदछ । भारतको १२ लाख शक्तिशाली सेना, ३५६५ ट्याकं, ३१०० इन्फान्टरी युद्ध सवारी, ३३६ बख्तरबन्द सवारी र ९७१९ आर्टिलरी पिसेसहरु रहेको तथ्य छ ।  पाकिस्तानको सैन्य दस्ता केहि कम पाइन्छ जस्मा ५ लाख ६० हजार सेना, २४९६ ट्याकं, १६०५ बख्तरबन्दा सवारी, ४४७२ आर्टिलरी बन्दुक र ३७५ सेल्फ प्रोपेल्ड विट्जरहरु रहेको तथ्य छ ।

हवाई सेना
१२७२०० हवाई सैनिक र ८१४ युद्ध जहाजहरु का साथ भारत अहिले तुलनात्मक राम्रो हवाई सुरक्षा भएको देशमा मानिन्छ । भारतको सुरक्षा नीतिमा ४२ स्क्वारड्रन जेटहरु र ९५० हवाइजहाजहरु भए मात्र चीन र पाकिस्तानको हवाई आक्रमण प्रतिरक्ष गर्न जरुरी देखिन्छ । सन् १९६० को रसियन मीग २१ हवाईजहाजहरु अब पुराना भएका कारणले केहि प्रश्न हवाईसुरक्षामा भारतका लागि रहेको बताइन्छ ।
उता पाकिस्तानसंग चिनियाँ एफ ७ पिजी र अमेरिकन एप १६ फाल्कन जेटहरु सहित ४२५ कम्व्याट जहाजहरु छ ।  पाकिस्तानसंग ७ वटा एयरबोर्न वार्निगं सिस्टम रहेको र यो भारतसंग भएको भन्दा ३ वटा बढि रहेको बताइन्छ ।

जलसेना

भारतसंग एउटा एयरक्रफ्ट क्यारियर जहाज, १६ पनडब्ुबी, १५ डिस्ट्रोयर, १३ फ्रिगेट्स, १०६ पेट्रोल पानीजहाज र ७५ कम्व्याट क्यापेबल एयरक्राफ्ट रहेको छ । कुल ६७७०० जलसेनाहरु भारतसंग रहेको छ । उता पाकिस्तानको तुलनात्मक भतरभन्दा छोटो जल क्षेत्र छ, यसंग ९ फ्रिगेट, ८ पनडुब्बी, १९ पेट्रोल र ८ कम्व्याट क्यापेबल एयरक्राफ्ट रहेको छ ।

लाइभमाण्डु

यो पनि पढ्नुहोस्

प्रतिक्रिया दिनुहोस !
सम्बन्धित खबरहरु

भारत सरकारको अनुदान सहयोगमा तनहुँ जिल्लाको घिरिङ गाँउपालिकामा अवस्थित श्री दिपक माध्यमिक विद्यालयको नवनिर्मित भवनको उद्घाटन भएको छ । भारतीय

भारत सरकारको अनुदान सहयोगमा सिन्धुली जिल्लाको कमलामाई नगरपालिका–६ मा अवस्थित सिन्धुली सामुदायिक टेक्निकल इन्स्टिच्यूटको नवनिर्मित शैक्षिक भवनको उद्घाटन सम्पन्न भएको

विपद् न्युनीकरण प्रयासमा नेपाललाई निरन्तर सहयोग गर्ने हाम्रो प्रतिबद्धता अनुरुप नेपालका लागि भारतीय राजदूत नवीन श्रीवास्तवले गृह मन्त्रालय, सिंहदरबारमा आयोजित

भारत सरकारको अनुदान सहयोगमा डोटी जिल्लाको जोरायल गाउँपालिका–४ कुण्डीकोटमा अवस्थित श्री घण्टेश्वर माध्यमिक विद्यालयका लागि निर्मित विद्यालय भवन तथा छात्रावास