Lifestyle Portal
  •   ३० श्रावण २०७९, सोमबार

वामन अवतार

२१ बैशाख २०७६, शनिबार ०६:०१

दन्त्यकथा र वैदिक कथामा फरक छ, श्रुृति एउटा गज्जबको मानविय गुण हो । श्रुती अर्थात सुनेर गरिने सम्झना अनि सम्झनाले कथाका रुपमा सुनाइएको घटनाक्रम अनुसार पुस्तौंपुस्तासम्म कथा र पात्रहरु जिवीत रहन्छन् । फेरि कथें कि दन्त्यकथा र वैदिक कथामा फरक छ, वैदिक कथामा सार हुन्छ अनि एउटा दृष्टान्त । यस दृष्टान्तमा मानवता अनि मानविय अवयवहरु लुकेका हुन्छन्, केहि विज्ञान अनि केहि ज्ञानका साथमा । दन्त्यकथा एउटा फिक्शन हो जहाँ ज्ञाज हुन जरुरी छैन, आउनुहोस आज वैदिक कथाको एउटा भगवानको अवतारको वर्णन गरौं ।

वामन अवतार
वामन अवतारको उदेश्य नै राजा वालीले दु ख् ख दिएका देवताहरुको मुक्ति गर्नु थियो । अनि मुख्य कुरा युद्ध जित्नलाई अनि धर्मलाई पूर्नस्थापित गर्नुलाई कुनै नायकरुपमा बिशिष्ट शक्तिशाली मान्छे नभईकन सामान्य सानो कदको मान्छेका रुपमा वामन अवतारलाई अघि सारिएको छ । अहिलेको प्रजातन्त्र र समावेशीताको भाषामा हामी यसलाई थप उत्साह अनि उत्सर्गका रुपमा आँउदा पिढिँलाई ज्ञान दिन सक्दछौं । उनी राजा वालीसंग जोरी खोज्न या झगडा गर्न गएका पनि हैनन, उनी त राजा वालीसंग केवल उपहार लिन सामान्य अनि सहज रुपमा गएका हुन् । राजा वालीको त्रिभूवन जितेका घमण्डलाई एउटा सामान्य वामन अवतारले चुरचुर गराइदिए, यो भन्दा ठूलो समावेशिताको दृष्टान्त के हुन सक्ला र ?

देवताहरुकी आमा अदिती आफ्ना छोराहरुको पीडादायि अवस्थाले चिन्तीत हुन्छिन, कश्यपसंगको वार्तालापपछि अदितीले पयोव्रत राख्दछिन । यस १२ दिने व्रतलाई विष्णुको सर्वप्रिय भक्तहरुले लिने व्रत मानिन्छ र यस व्रत लिएपछि विष्णु स्वयम अदितीलाई वरदान दिन प्रकट हुन्छन् । त्यसपछि भगवान विष्णुले अदितीलाई उनको पुत्रका रुपमा जन्म लिने वरदान दिन्छन् । यसै वरदान स्वरुप वामन अवतारको जन्म हुन्छ । वामन अवतारको जन्म श्रावणको द्धादशी तिथीमा अभिजित समयमा हुन्छ । वामन अवतारको उपनयन श्रृषिहरुको सहभागितामा वडो वैदिक रुपमा हुन्छ । उपनयन पश्चात वामन अवतार वालीको अश्वमेघ यज्ञको उज्ञशालातर्फ जान्छन्, त्यपछिको घटनाक्रम त हामी सबैलाई छर्लगं छ । आजका चलचित्रहरुको नायकहरुको तुलनामा हजारौं वर्षअघिका यि वामन अवतार निकै साना, कमजोर र पत्यारिला सम्म छैनन तर धर्मको स्थापनाका लागि शक्ति हैन सत्यको पक्ष जरुरी छ भन्ने कुरा वामन अवतारले स्थापित गरिदिएका छन् ।
सुयोग ढकाल

प्रतिक्रिया दिनुहोस !
सम्बन्धित खबरहरु

भारत सरकारको अनुदान सहयोगमा तनहुँ जिल्लाको घिरिङ गाँउपालिकामा अवस्थित श्री दिपक माध्यमिक विद्यालयको नवनिर्मित भवनको उद्घाटन भएको छ । भारतीय

भारत सरकारको अनुदान सहयोगमा सिन्धुली जिल्लाको कमलामाई नगरपालिका–६ मा अवस्थित सिन्धुली सामुदायिक टेक्निकल इन्स्टिच्यूटको नवनिर्मित शैक्षिक भवनको उद्घाटन सम्पन्न भएको

विपद् न्युनीकरण प्रयासमा नेपाललाई निरन्तर सहयोग गर्ने हाम्रो प्रतिबद्धता अनुरुप नेपालका लागि भारतीय राजदूत नवीन श्रीवास्तवले गृह मन्त्रालय, सिंहदरबारमा आयोजित

भारत सरकारको अनुदान सहयोगमा डोटी जिल्लाको जोरायल गाउँपालिका–४ कुण्डीकोटमा अवस्थित श्री घण्टेश्वर माध्यमिक विद्यालयका लागि निर्मित विद्यालय भवन तथा छात्रावास