सुडानबाट आएका सलहलाई कसरी रोक्ने ?


लोकस्ट वार्निगं अर्गनिजेशनले यस्ता फट्यांग्रा प्रजातिका वालीनाली र जगंल सखाप पार्न सक्ने सलहको रोकथाम गर्ने र भगाउने विषयमा केहि उपायहरु जारी गरेको छ । उत्तर भारतमा राजस्थान, सोनभद्रा, जयपुर, झाँसि लगायतका स्थानहरुमा यस्त लोकस्टहरु देखिसकेका छन् । फरेस्ट पिपार्टमेन्टले भारतका जगंलहरुमा राखेको साना कलमी बिरुवा र ससाना बिरुवाहरुलाई प्लाष्टिकले छोपेर राख्न थालेको छ भने ति सलहहरु दिनभरि यात्रा गर्ने र राती वास बस्ने ठाँउमा सबै सखाप पारिदिने जानकारी पनि लोकस्ट वार्निगं अर्गनिजेशनले तयार गरेको छ ।

Man beats “thalli” to make swarm of locust (Tiddi Dal) fly away from his field at village 4V near Sri Karanpur in SrI Ganga Nagar in Rajasthan on Friday Jan.31 2020. Express Photo by Gurmeet Singh. 31.01.2020. *** Local Caption *** Man beats “thalli” to make swarm of locust (Tiddi Dal) fly away from his field at village 4V near Sri Karanpur in SrI Ganga Nagar in Rajasthan on Friday Jan.31 2020.

नेपालमा पनि गहुँ बारीहरु काटिएको छ भने मकै, भदौरे धानहरु, तरकारी अनि अनेक बारी र अन्नहरु लगाइएका छन्, अब नेपालीहरु यि सलहका झुण्डसंग कसरी जोगिन सक्दछौ भन्ने विषयमा हामीले भेला पारेका आधिकारिक जानकारीहरु आज यहाँ प्रस्तुत गर्दैछौ ।

भारतमा भने अग्निनियन्त्रकहरुलाई पनि परेको खण्डमा सलहको झुण्डलाई बिथोल्न तयार गरिएको छ । यि लोकस्टहरु एक वर्ग किमी स्क्वायरमा रहन्छन्, लगभग आकाश नै छोपिने गरि यिनीहरु समुहमा उड्दछन्, यिनीहरुको संख्या यति छ कि सहजै ३५०० जना मान्छेहरुको भोजन पुग्ने गरि यि किराहरुको संख्या छ । पछिल्लो पटक भारतमा देखिएको आकार भन्दा २० गुणाले यि किराहरुको शरीर बढेको बताइन्छ । भारतको उत्तर प्रदेश राज्य प्रशासनले जारी गरेको बिज्ञप्ती अनुसार यदि यि किराहरुले कुनै घर या गाँउ या शहरमा धावा बोलेमा सबैजना मानिसहरु एक ठाँउमा भेला भएर ढोल बजाउने, थालहरु ठटाउने र हल्ला गर्ने गरेमा यि किराहरु सहजै उडेर जाने बताइएको छ ।

पन्जाब राज्य झनै संवेदनशील रुपमा अघि सरेको र १ करोड रुपैंया लोकस्ट आक्रमण बिरुद्धको तयारीका लागि राज्यले बिनियोजन गरिसकेको छ, लगभग सबै राज्यहरुले १० गाडी ट्याकंरहरुमा किटनाशक ओखतीहरु छर्न तयार गरेर राखेका छन् । गाँउगाँउमा किटनाशक ओखती सहितको स्प्रे पम्प पनि राख्दै पन्जाबको भारतपाक सिमामा निकै गस्ती र सर्भेहरु गरिरहेका छन् ।

हरियाण स्टेट पनि तयार रहेको बताइएको छ, उनीहरु पनि पेस्टीसाइड स्प्रे, ट्याकं र गाडीहरुमा तैनाथ छन् ।

दिल्ली सरकारले यस्ता पेस्टीसाइड बनाउने तरिका उल्लेख गर्दै Melathion 50% EC, Melathion 25% WP, Chloropyriphos 20% EC and Chloropyriphos 50% EC  लाई पानीमा मिसाएर घोल बनाँउदै स्प्रे गर्न आव्हान गरेको छ । दिल्ली आसपासमा भएका १४ सरकारी नर्सरीहरुमा १४ लाख बिरुवाहरु रहेका छन्, सबैलाई प्लास्टिकले छोपेर सुरक्षित राखिने तयारी छ । गर्मीमा बिरुवाहरुलाई प्लाष्टिकले छोप्दा बिरुवा मर्ने भएकाले सलहहरुको आक्रमण या आगमन भएपछि छोप्न प्लाष्टिकहरु तयारी हालतमा राखिएका छन् ।

राजस्थानका २० जिल्लाका ९० हजार हेक्टरका वालीनालीहरु लोकस्ट आक्रमणले ध्वस्त भएका छन्, भारतको यस राज्य सर्वाधिक धेरै प्रभावित छ । महाराष्ट्रमा हरेक बिहान र बेलुका किसानहरुलाई खेतमा जाँच गर्न जाने रुटिन बनाँउदै राज्यले खेतमा ठूलो खाडल खन्न, पानी हाल्न र ठूलो ठूलो आवाजमा सङ्गीत घन्काउन आव्हान गरेको छ ।

भारतका यि राज्यहरुको सलह रोकथामका उपायहरुबाट नेपाली किसानहरुले केहि उपायहरु पाउने छौं र सिक्ने सिक्ने छौं भन्ने लाइभमाण्डुको अपेक्षा छ ।

लाइभमाण्डु