Lifestyle Portal
  •   १९ श्रावण २०७९, बिहीबार
ram

श्रीराम कसरी भगवान भए ?

४ पुष २०७५, बुधबार ०६:१०

रामो विग्रहवान् धर्मः साधुः सत्य पराक्रमः 
राजा सर्वस्य लोकस्य देवानाम् इव वासवः  ३-३७-१३

माथिका हरफहरु रामायणका एउटा खलपात्र मरिचका भनाइहरु हुन् । स्मरण रहोस् मरिचलाई रामले समुन्द्रमुनीको निकै तल धरातलसम्म पुग्ने गरि दण्ड दिएका हुन् । यि मरिचका मलेसिया, ईण्डोनेशीया, थाइल्याण्ड लगायतका देशहरुमा आआफ्नै नामले सम्बोधन गरिन्छ ।

दानव मरिचलाई भगवान रामले दण्ड दिएतापनि मरिचले भगवान श्रीरामको प्रशंसाका लागि धेरै श्लोकहरु खर्च गरेका छन् । माथिको हरफमा मरिचले श्रीरामलाई सत्यताको पर्याय, धर्मका पर्याय अनि साहसका र पराक्रमका बिम्बका रुपमा ब्याख्या गरेका छन् ।
अबथ थोरै भगवानको परिभाषा गरौं, भगवान अर्थात यस्तो तत्व जो यस ब्रहमाण्डका सबै मानिस अनि मष्तिष्कमा रहेको हुन्छ । जस्तै माया, ममता लगायतका कुराहरु भगवानका रुपमा मान्न सकिन्छ । भगवान कुनै स्वरुपमा रहन या नरहन या रहेर पनि नरहन अनि नरहेर पनि रहन सक्दछन् । भगवानको तत्वलाई मनमा हरि या मनमा तातो भएको नभएको भनि पनि नेपाली समाजमा भन्ने गरिन्छ । भगवानले पुस्तौंपुस्ता बिचमा आएर जगतमा धर्मको पूर्नस्थापना गर्न अनि प्राणीलाई जगततत्वको बोध गराएर जाने गर्दछन् । भगवान श्रीकृष्णको कुरा गर्दा पनि मुख्यरुपमा कृष्णको अर्थ हरेकप्रकारले आकर्षक भन्ने लाग्दछ । माया अनि आकर्षणका पुञ्ज कृष्णपनि बिभिन्न स्वरुपमा आजसम्म मनमष्तिष्कमा बसेका छन् ।

भगवान त्यो तत्व हो जसले सबैलाई सबैमा रहेर माया अनि साहस प्रदान गर्ने उर्जा दिनेगर्दछन् ।

बाल्मिकी रामायणको कुरा गर्दा बिभिषण श्रीराम भएका ठाँउमा पुग्दछन् । आफ्ना दाजु रावणको अधर्म अनि असहिष्णुताले आजित भएका बिभिषण रामको ठाँउमा पुग्दा रामले स्वयम बिभिषण सुन , म तिमीलाई सम्पूर्ण हानीकारक प्राणीहरुबाट सुरक्षा दिनेछु, ब्रह्माण्डमा रहेका सम्पूर्ण तत्व अनि यदि परेमा भगवान या देवहरु बाट पनि अबउ प्रान्त म तिम्रो रक्ष ागर्नेछु भनेंर भनेंको पाइन्छ । बिभिषण रावणबाट भयभित भएर रामका शरणमा पुगेका हुन् ।

उता तुलसीदासको राम चरित्र मानसमा पनि बिभिषण राम भएका ठाँउमा पुग्ने बित्तिकै लंकेश भर्थात लंकाका अधिपती भनेंर सम्बोधन गरेका लेखिएको छ । बिभिषणले तत्काल भगवान श्रीरामलाई लंका त आफ्ना दाजु रावणको भएको तथापी किन आफूलाई लंकेश भन्नुभएको भनि प्रश्न गर्दछन् ।

श्रीरामले तत्कालै बिभिषणलाई बिभिषण मेरो प्रकृति स्वयम भगवान शंकरलाई पनि थाहा भएको अनि आफ्ना वचन आफ्ना वाणहरु जस्तै अचुक र असिम सत्यत रहेको बताएको लेखिएको छ । मैले तिमीलाई लंकेश निसकें अब तिमी नै लंकाका राजा हौ अनि रावण त केवल केही दिनको मात्र हो भनेंको तुलसीदासले लेखेका छन् । रामले रावण मार्नुअघि बिभिषणलाई लंकाका राजा बनाएको तथ्य छ ।

श्रीकृष्णले भागवत गीतामा भगवान तत्वका बिषयमा भनेंका हरफहरु उल्लेख गर्न चाह्यौं

अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम् 
परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्  || 11||

अर्थात मलाई मानव रुपमा देखेर नचिन्ने अनि कम आँक्नेहरु मुर्ख हुन् । मेरो अलौकीक उपस्थिती अनि त्यसको दैविक शक्तिको पुञ्ज अतुलनीय छ ।

नाहं प्रकाशस् सर्वस्य योगमायासमावृतस् 
मूढोऽयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम्
म सबैमा नरहन पनि सक्दछु, मेरो योगमाया शक्ति र त्यसको प्रखरता प्रचुर छ । अबुझ अनि मुर्खहरुले यो बुझ्दैनन कि म जन्म अनि परिवर्तन भन्दाको परिधी भन्दा बाहिर छु ।

अब भगवान राम तर्फ फेरि फर्कौ ।
भगवान श्रीरामले जगतमा धर्म अनि मानवताको एउटा गज्जबको दृष्टान्त र ज्ञान दिनुभएको छ । मान्छेको स्वरुपमा आएपनि रामले मानविय परिधी भन्दा बाहिरको दैविक काम गरेर जानुभएको छ । त्रेतायूगका गाँथाहरुमा त्यतिधेरै शक्तिहरु छन् कि आज हजारौं वर्ष पछि पनि घरघरमा हरेक दिन ति गाँथाहरु गुनगुनाउने गरिन्छ ।

न यस्य देवा ऋषयः पदं विदुर्जन्तुः पुनः कोऽर्हति गन्तुमीरितुम
यथा नटस्याकृतिभिर्विचेष्टतो दुरत्ययानुक्रमणः स मावतु 

अर्थात मञ्चमा रहेका एउटा कलाकार आफ्नो प्रस्तुतिका दौरान बिभिन्न कपडा र साजसज्जाका साथ उत्रने गर्दछन् । उन्को अभिनयमा दर्शकहरुले यथार्थ चरित्र पाएतापनि उनी आँफैमा एउटा कलाकार हुन् जो कसैका लागि अभिनय गर्दैछन् । अभिनय परिलक्षित छ र यथार्थ सत्यता हो । यसरी अभिनय र यर्थाथबिच मेरा भगवान पनि लुकेका छन् । भगवान तत्वको यर्थाथमा उन्को मानव चरित्र त केवल मञ्चको कलाकारको कला झैं हो, वास्तविक भगवानतत्वको उपस्थिती प्रति नतमस्तक हुन सकौं अनि त्यस विशुद्ध तत्वले हामी सबैको कल्याण गरोस् ।

जय श्री राम ।।।

-सुयोग ढकाल

प्रतिक्रिया दिनुहोस !
सम्बन्धित खबरहरु

भारत सरकारको अनुदान सहयोगमा तनहुँ जिल्लाको घिरिङ गाँउपालिकामा अवस्थित श्री दिपक माध्यमिक विद्यालयको नवनिर्मित भवनको उद्घाटन भएको छ । भारतीय

भारत सरकारको अनुदान सहयोगमा सिन्धुली जिल्लाको कमलामाई नगरपालिका–६ मा अवस्थित सिन्धुली सामुदायिक टेक्निकल इन्स्टिच्यूटको नवनिर्मित शैक्षिक भवनको उद्घाटन सम्पन्न भएको

विपद् न्युनीकरण प्रयासमा नेपाललाई निरन्तर सहयोग गर्ने हाम्रो प्रतिबद्धता अनुरुप नेपालका लागि भारतीय राजदूत नवीन श्रीवास्तवले गृह मन्त्रालय, सिंहदरबारमा आयोजित

भारत सरकारको अनुदान सहयोगमा डोटी जिल्लाको जोरायल गाउँपालिका–४ कुण्डीकोटमा अवस्थित श्री घण्टेश्वर माध्यमिक विद्यालयका लागि निर्मित विद्यालय भवन तथा छात्रावास