Lifestyle Portal
  •   ३१ बैशाख २०७८, शुक्रबार

किन तपाईँले आफ्नो ख्याल गर्नका लागि समय निकाल्नपर्छ ?

११ जेष्ठ २०७६, शनिबार २१:२३

हामी अफिसमा अन्तिम समयसम्म बसेर काम गर्ने वा शनिबार र छुट्टिमा पनि काम गर्ने मानिसहरुलाई प्रशंसा गरिरहेका हुन्छौँ । नेपालमा पनि कामको महत्व बुझ्ने मानिसहरु बढ्दै जान थालेपछि प्राय नीजि कम्पनीमा काम गर्ने मानिसहरुमा यो प्रशंसा सुनिन थालेका छन् । अरु देशमा बार वा दिन नभनी लगातार काम गर्ने त्यस्ता मानिसहरुमा नै सबैभन्दा पहिला कार्यस्थल तथा कामप्रति वितृष्णा जाग्ने गरेको पाइएको छ ।

नेतृत्वदायी भूमिकाका लागि लामो समयको काम र अत्यन्त धेरै मिहिनेतको जरुरी पर्छ तर यसो भन्दै गर्दा आराम वा विश्राम तथा मनोरञ्जनको खाँचोलाई पनि कम आँक्न मिल्दैन । महत्वकाँक्षी मानिसहरुलाई लाग्दछ कि उनीहरुको हरेक दिनको हरेक मिनेट कामले भरिनुपर्छ तर यसरी स्वस्थकर जीवन बाँच्न भने सकिन्न । किनकी धेरै काम गर्दैमा प्रभावकारी काम गरियो भन्ने हुँदैन । अगुवाले कुन समय जिम्मेवारीको भार उठाउन सकिन्न भन्ने कुराको हेक्का राख्न सक्नुपर्छ । नाइँ भन्न सिक्नु र सक्नु आफ्नो ख्याल राख्न सक्नु पनि हो ।
आफ्नो लागि समय छुट्याउँदा अल्छी वा आफुलाई बेमतलबी मान्न पर्दैन । कुनै व्यवसायिक परिचयभन्दा अघि हामी कसैको छोरा, छोरी, आमा वा बुवा हुन सक्छौँ । मानिस हुनुको सबैभन्दा मुख्य पाटोलाई नै हामीले बेवास्ता गर्न सक्दैनौँ । हामीले नदेखेका वा नजानेका अवसरबारे जान्न नसक्दा हाम्रो काम गर्ने उत्पादनशील क्षमतामा ह्रास आउँछ र कामको गुणस्तर पनि हुँदैन । तनावका कारणले यसले हाम्रो मानसपटलमा असर गर्दछ र सिर्जनात्मकतामा पनि । यति मात्र होइन, यही कारणले जान्दाजान्दै धेरै गल्तीहरु पनि दोहोरिन सक्छन् । काममा ध्यान नपुग्दा मसिना गल्तीहरु भइबस्छन् । जब दिमाग पिर र चिन्ताले ग्रसित हुन्छ र सकेजति काम गर्न सक्दैन, यसले काममा अलमल र समस्या बढाउँछ र सजिलो कामलाई पनि अप्ठ्यारो बनाउँछ ।

तनावका कारण शारीरिक पीडाहरु पनि देखा पर्छन् । टाउको दुख्ने र उच्च रक्तचाप त झन् व्यवसायिक संसारको साझा समस्याहरु नै हुन् । धेरै काम गरेर आउने तनावका कारण मानिसहरुले बढी खानेकुरा सेवन गरेको पनि पाइएको छ । शरीर र मस्तिष्कबीच अन्तर्सम्बन्ध हुन्छ, यसकारण एउटामा समस्या हुँदा अर्कोमा पनि असर पर्छ ।तत्वज्ञानका अनुसार मस्तिष्कले मनन गर्ने काम गर्दछ र शरीरले हाम्रो विचारको प्रष्फुटन गर्ने काम गर्छ । यसकारण पनि हरेक मानिसले मानसिक र शारीरिक दुवै स्वास्थ्यको ख्याल राख्न अत्यन्त जरुरी छ ।

कामको तनाव कम गर्नका लागि, कहिलेकाहीँ कामलाई बिर्सिएर विश्राम पनि लिनुपर्छ । मस्तिष्कलाई कामबाट आराम दिने र शरीरलाई व्यायाम दिनुपर्छ । शारीरिक व्यायाम गर्नाले शरीरमा सेरोटोनिनको मात्रा बढाउँछ जसले गर्दा मुड र स्मृति बढाउँछ भने भोक र निराशापन घटाउँछ । जब तपाईँको शरीर र मस्तिष्कले राम्रो काम गर्दछ, तब तपाईँ राम्रोसँग काम गर्न सक्नुहुनेछ । तपार्इँले आफ्नो ख्याल गर्न थालेपछि तपाईँको उत्पादनशीलता, प्रभावकारिता र मनोवृत्तिमा पनि सुधार आउनेछ ।

जब तपाईँ हप्ताको एक दिन मात्र भएपनि मनलाई शान्ति प्रदान गर्ने ठाउँमा जान पाउनुहुनेछ, तपाँईमा अनायासै विचलित हुने प्रवृत्ति कम हुन थाल्छ । जब तपाईँ आफ्नो ख्याल राख्न सुरु गर्न थाल्नुहुन्छ, तब तपाईँको वरिपरिको मानिस वा कामदारले पनि तपाईँको रिस वा तपाईँले के भन्नुहोला वा गर्नुहोला भन्ने डर मान्नपर्दैन । तपाईँले आफ्नो कार्यस्थल र घरको वातावरणलाई समेत शान्त बनाउन सक्नुहुनेछ ।
तपाईँमा बढ्दै गएको सकारात्मकताले, तपाईँको समग्र आचरण तथा कार्यशैलीमा पनि सुधार आउनेछ । हरेक दिनको व्यस्त समयमा समेत विश्रामको समय निकाल्न सक्नुहुँदा मात्र यस्ता लाभ प्राप्त गर्न सक्नुहुनेछ । आफ्नो विश्राम, मनोरञ्जन र ख्याल राखेकाहरुले आफ्नो समग्र विकास र एकै समयमा पनि धेरै काम गर्न सक्ने क्षमताको वृद्धि गर्न सक्दछन् ।

काम र व्यक्तिगत हेरचाहलाई एकैचोटि लाने काम सजिलो छैन । यसका लागि केही समय र ध्यान केन्द्रित गर्नपर्छ । केही अगुवाहरुले आराम वा विश्राम गर्नुलाई पनि कामको पाटो मानेर अभ्यास गर्ने गरेको पनि पाइएको छ । तपाईँले आराम गर्दा मानसिक रुपमा नै आनन्दित महसुस गर्न सक्नुपर्छ । याद राखौँ, सबै सफल अगुवाहरुले समेत काम र व्यक्तिगत हेरचाहलाई सँगै लान सकेका हुँदैनन् ।

आजै गर्नपर्ने काम । यी प्रश्नहरु आफैसँग सोध्नुहोस् ।
१. हरेक हप्ता कुन समय आफुलाई कामबाट टाढा राख्नुहुन्छ ?
२. आफुलाई ऊर्जा र उत्साह दिने र आनन्दित बनाउने १० कार्यहरुको सूचि बनाउनुहोस् ।
३. तपाईँको काम गर्ने तरिकालाई मनन गर्नुहोस् । के तपाईँलाई कुन समय काम रोक्ने, कुन समय कामको मूल्यांकन गर्ने र कुन समय आराम गर्ने भन्ने हेक्का छ ?
४. यो सिद्धान्तले तपाईँलाई आफ्नो अगुवाको भूमिकाबारे बुझ्न कसरी सहयोग ग¥यो ? यो सिद्धान्त प्रयोग गर्दै जानुभयो भने यसले कसरी तपाईँको प्रभावकारिता बढाउँछ ?
५. तपाईँको आफ्नो पूर्व रणनीतिमा आफ्नो ख्याल गर्ने प्रतिबद्धतालाई कसरी सार्थक बनाउनुहुन्छ ?

अब, हरेक हप्ताको क्यालेण्डर बनाउनुहँदा त्यसमा आफ्नो विश्राम र मनोरञ्जनको समय पनि छुट्याउने गर्नुहोस् ।
यसमा तपाईँले आफ्नो लागि समय कहिले छुट्याउनुहुन्छ ? त्यो समयमा के गर्ने ? यी सबको पनि योजना कोर्नुहोस् । कामको लागि छुट्याए जसरी आफ्नो लागि पनि समय छुट्याएर आफ्नो मन भर्ने काम गर्दाको हप्ता कस्तो रह्यो पनि मूल्यांकन गर्नुहोस् । तपाईँले मानसिक र शारीरिक रुपमै केही फरक महसुस गर्नुभयो ? आफ्नो लागि समय व्यतित गर्दा केही नयाँ अनुभव गर्नुभयो, यसको पनि लेखाजोखा राख्नुहोस् ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस !
Loading comments...
सम्बन्धित खबरहरु

दैलेख। गत वर्ष कोरोना सङ्क्रमणको दर तीव्र भएका बेला दैलेखमा आइसीयू र भेन्टिलेटर जडान भयो। तीनवटा आइसीयू र दुईवटा भेन्टिलेटरका

अत्यन्तै मर्माहत छु साथिहरू! साँझ ५:४९ बजे आज तेस्रो दिनमा कोठामा आएको मात्र के थिएँ फेरी हस्पिटलबाट फोन आयो ‘सर,

काठमाडौं। निजी अस्पतालहरुले सरकारले दिएको निर्देशन अनुसार १५ दिनभित्र अक्सिजन प्लान्ट जडान गर्न नसकिने जनाएका छन्। एसोसिएसन अफ प्राइभेट हेल्थ

काठमाडौं। राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले नयाँ सरकार बनाउनका लागि दावी पेश गर्न दिएको समयसीमामा कुनै पनि दलले सरकार बनाउने दावी पेश